وزیر امور خارجه ایران به گاردین گفته است که تهران حاضر است مذاکرات هستهای را با واشنگتن از سر بگیرد، به شرط آنکه با «عزت و احترام» با آن رفتار شود.
عباس عراقچی اظهار داشت که تنها دیپلماسی کارساز است و فاش کرد که درخواستهای جدیدی از طریق میانجیها برای از سرگیری مذاکرات با دولت ترامپ مطرح شده است. او گفت که ایران هیچ سایت هستهای اعلامنشدهای ندارد و تهران به دلایل امنیتی هنوز نمیتواند به بازرسان هستهای سازمان ملل اجازه بازدید از سایتهای هستهای بمبارانشده را بدهد.
عراقچی مسیری دشوار را طی میکند، زیرا ایران نمیخواهد از موضع ضعف عمل کند و او بارها تاکید کرد که ایران از حمله اسرائیل و آمریکا به سایتهای هستهای خود در ژوئن، از نظر نظامی و روانی قویتر بیرون آمده است.
او در یک کنفرانس امنیتی در تهران سخنرانی میکرد و در آنجا مجدداً تاکید کرد که ایران «حق مسلم غنیسازی اورانیوم در داخل کشور را دارد و هرگز از آن دست نخواهد کشید» – که علت اصلی بنبست در مذاکرات قبلی بود.
پنج دور قبلی مذاکرات بین آمریکا و ایران در ۱۲ ژوئن به طور ناگهانی و با تلخی پایان یافت، زمانی که اسرائیل با حمایت آمریکا، به سایتهای هستهای ایران در یک جنگ ۱۲ روزه حمله کرد؛ جنگی که با ادعای دونالد ترامپ مبنی بر نابودی کامل سایتها به پایان رسید. پس از آن، کشورهای اروپایی از حق خود برای اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل استفاده کردند، اما ایران اصرار دارد که این تحریمها تاثیر عمدهای نداشتهاند.
مقامات ایرانی گفتند که در مذاکرات قبلی احساس میکردند به «راهحل جادویی» برای مسئله غنیسازی دست یافتهاند، زمانی که توافق شد کنسرسیومی مستقر در ایران با مشارکت آمریکا میتواند اورانیوم غنیسازی کند. هر دو طرف میتوانستند ادعای پیروزی کنند، زیرا غنیسازی داخلی ادامه مییافت و آمریکا میتوانست مطمئن باشد که برنامه هستهای ایران منحصراً صلحآمیز است.
در آن مذاکرات توافق نشده بود که دانشمندان هستهای آمریکا بتوانند در داخل ایران فعالیت کنند، اما این یک پیامد منطقی از پیشنهاد کنسرسیوم بود. مقامات سه بار ادعا کردند که با استیو ویتکوف، نماینده ویژه ترامپ، به توافق رسیدهاند، اما این توافق به دلیل «مخالفان در واشنگتن» از بین رفت.
مقامات ایرانی گفتند که پیشنهاد کنسرسیوم اکنون منتفی شده است، اما به نظر میرسد بسیار محتمل است که این پیشنهاد در صورت از سرگیری مذاکرات به شکلی احیا شود.
ترامپ هفته گذشته گفت که پیامهایی مبنی بر تمایل ایران به از سرگیری مذاکرات دریافت کرده است، اما مقامات ایرانی به طور خصوصی میگویند که هنوز پیشنهادهای منسجمی از واشنگتن، چه مستقیم و چه از طریق میانجیهای کلیدی منطقهای مانند قطر، مصر، عمان و عربستان سعودی، دریافت نکردهاند. وزارت امور خارجه ایران به انفعال در برابر رویکرد مستقیم و غریزی ترامپ متهم شده است، اما تهران میگوید دیپلماسی بخشی از نمایش نیست.
عراقچی در سخنرانی خود در این همایش، که هدف آن نمایش آمریکا به عنوان یک قدرت هژمونیک است که از مفهوم حقوق بینالملل سوءاستفاده میکند، گفت که جنگ ۱۲ روزه نشان داد که این درگیری نمیتواند از طریق ابزار نظامی پایان یابد. او گفت که حملات با درخواست آمریکا برای تسلیم بیقید و شرط ایران آغاز شد و با درخواست بیقید و شرط برای آتشبس پایان یافت.
ایران متقاعد شده است که حملات اولیه اسرائیل با آگاهی و هماهنگی کامل آمریکا صورت گرفته است، که بازگرداندن اعتماد را دشوار میکند.
عراقچی گفت: «این ایران نبود که از دیپلماسی فرار کرد؛ این آمریکا و کشورهای غربی بودند که همیشه به دنبال تحمیل اراده خود در طول مذاکرات بودند. دیپلماسی همچنان میتواند زنده باشد و راهحل نهایی برای حل اختلافات باقی میماند، اما باید به معیارها، قوانین و اصول آن پایبند بود.»
او افزود: «اگر با مردم ایران با زبان عزت و احترام صحبت کنند، با همان زبان پاسخ دریافت خواهند کرد.»
در آنچه مقامات ایرانی آن را نبرد ترمیم و بازیابی توصیف میکنند، عراقچی گفت که او مطمئن است تواناییهای دفاعی ایران «بسیار قویتر از قبل از ۱۳ یا ۱۴ ژوئن امسال است. تمام تواناییهای ما بازیابی شدهاند. ما درسهای زیادی از این جنگ آموختیم؛ نقاط ضعف خود و نقاط ضعف دشمن را شناختیم.»
او اضافه کرد: «ما این جنگ را با موفقیت پشت سر گذاشتیم. فناوری هستهای ما که قصد نابودی آن را داشتند، همچنان پابرجاست. تاسیسات و تجهیزات، در صورت تخریب، بازسازی خواهند شد؛ آنچه مهم است اراده مردم ایران و سپس انسجام ملی است که آنها هدف قرار دادند، اما نتوانستند آن را بشکنند. مردم ایران در برابر این تهاجم قویتر، متحدتر و حامیتر از دولت و نظام شدهاند.»