جتهای روسی روز جمعه حریم هوایی ناتو را نقض کردند، که مقامات آن را یک تجاوز «جسورانه» به قلمرو استونی نامیدند — این سومین حادثه هوایی علیه یکی از اعضای شرقی ائتلاف دفاعی در کمی بیش از یک هفته است.
سه جت جنگنده میگ-31 به مدت 12 دقیقه روز جمعه بر فراز این کشور بالتیک پرواز کردند، که ناتو را وادار به اعزام جتهای جنگنده F-35 ایتالیایی در پاسخ به این اقدام کرد.
مقامات اروپایی و ناتو این حادثه را محکوم کردند. این اتفاق پس از آن رخ میدهد که جتهای ناتو هفته گذشته پهپادهای روسی را که وارد حریم هوایی لهستان شده بودند، سرنگون کردند — این اولین رویارویی مستقیم بین ائتلاف دفاعی غربی و داراییهای نظامی روسیه از زمان تهاجم تمامعیار مسکو به اوکراین در سال 2022 است.
ناتو روز جمعه اعلام کرد که بلافاصله پاسخ داده و «هواپیماهای روسی را رهگیری کرده است.» این سازمان افزود: «این نمونهای دیگر از رفتار بیملاحظه روسیه و توانایی ناتو برای واکنش است.»
عصر جمعه، دولت استونی در بیانیهای اعلام کرد که درخواست مشورت بر اساس ماده 4 ناتو را کرده است. کریستن میشال، نخست وزیر این کشور گفت: «چنین نقضی کاملاً غیرقابل قبول است و واکنش ناتو به هرگونه تحریک باید متحد و قوی باشد. ما مشورت با متحدان خود را برای اطمینان از درک مشترک از وضعیت و توافق بر گامهای بعدی مشترک ضروری میدانیم.»
مارگوس ساخکنا، وزیر امور خارجه، این درخواست را تأیید کرد و گفت: «به دلیل تحریکات فزاینده روسیه، ما درخواست مشورت بر اساس ماده 4 ناتو را ضروری میدانیم تا درباره گامهای بعدی ائتلاف گفتگو کنیم.»
همچنین عصر جمعه، ارتش لهستان در پلتفرم X نوشت که جتهای جنگنده روسی را در «پرواز ارتفاع پایین در نزدیکی سکوی استخراج پتروبالتیک»، یک سکوی فراساحلی در آبهای لهستان، مشاهده کرده است.
هواپیماهای روسی پیش از این نیز به طور مختصر وارد حریم هوایی استونی شده بودند، اما حادثه صبح جمعه به طور غیرمعمولی طولانی بود.
استونی روز جمعه اعلام کرد که کاردار روسیه را در مورد این حادثه احضار کرده است.
ساخکنا گفت: «روسیه امسال تاکنون چهار بار حریم هوایی استونی را نقض کرده است، که خود غیرقابل قبول است. اما تجاوز امروز، که شامل ورود سه فروند هواپیمای جنگنده به حریم هوایی ما بود، به طور بیسابقهای جسورانه است.»
کایا کالاس، دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا و نخستوزیر سابق استونی، گفت: «نقض امروز حریم هوایی استونی توسط هواپیماهای نظامی روسیه یک تحریک بسیار خطرناک است. این سومین نقض حریم هوایی اتحادیه اروپا در چند روز اخیر است و تنشها در منطقه را بیشتر میکند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اواخر جمعه در مورد این تجاوز گفت: «من این را دوست ندارم، این را دوست ندارم؟… میتواند مشکل بزرگی باشد.»
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که این جتها در یک مسیر از پیش تعیین شده به سمت کالینینگراد بر فراز آبهای بیطرف پرواز میکردند. این وزارتخانه ادعا کرد که جتها از مسیر خود منحرف نشده و وارد حریم هوایی استونی نشدهاند.
پس از تجاوز هفته گذشته در لهستان، جتهای ناتو آخر هفته گذشته یک پهپاد روسی را در رومانی رهگیری کردند که حریم هوایی متحدان را نقض کرده بود.
دیپلماتهای کشورهای حوزه بالتیک میگویند مسکو به طور فزایندهای ناتو را تحریک میکند تا ضعفهای آن، به ویژه در زمینه پدافند هوایی، را نشان دهد.
کستوتیس بودریس، وزیر امور خارجه لیتوانی، گفت: «روسیه مستقیماً امنیت یورو-آتلانتیک را تهدید میکند و محدودیتهای ناتو را آزمایش میکند... اینها اتفاقات تصادفی نیستند. ائتلاف از نظر نظامی در حال آزمایش است. ما باید وضعیت ناتو را به حدی ارتقا دهیم که هیچ کس جرأت نکند بازدارندگی ما را بیازماید.»
ناتو هفته گذشته اعلام کرد که در واکنش به تحریکات کرملین، جتهای جنگنده و سامانههای پدافند هوایی بیشتری را به کشورهای مرز شرقی خود منتقل خواهد کرد. اما دیپلماتها میگویند ناتو توانایی مالی استفاده از موشکهای 500,000 دلاری و جتهای جنگنده چند میلیون دلاری برای مقابله با انبوه پهپادهای 20,000 دلاری را ندارد.
بودریس و بسیاری دیگر از مقامات کشورهای بالتیک از ناتو میخواهند تا پدافند هوایی خود را ارتقا دهد تا شامل سیستمهای پارازیت و روشهای ارزانتر برای سرنگونی پهپادها شود. اتحادیه اروپا اعلام کرده است که بودجه بیشتری را برای ایجاد «دیوار پهپادی» در مرزهای شرقی خود، از جمله با فناوریهای توسعهیافته و آزمایششده در اوکراین، فراهم خواهد کرد.
روسیه بارها به مدت بیش از یک دهه به طور مختصر وارد حریم هوایی بالتیک شده است، و همچنین دیگر تحریکات، از جمله تمرین حمله هستهای به استکهلم در سال 2013 را انجام داده است.
گزارشهای تکمیلی از استف چاوز در واشنگتن