تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در هفته گذشته مبنی بر اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر هند، به همراه جریمههای نامشخص برای خرید نفت روسیه توسط این کشور، مذاکرات تجاری دوجانبه را به بنبست جدی کشانده است. از آن زمان، ترامپ هیچ نشانهای از عقبنشینی نشان نداده است: او روز سهشنبه هشدار داد که تعرفهها را "بهطور قابل توجهی" افزایش خواهد داد. رویکرد بیهدف ترامپ میتواند منجر به فروپاشی سالها مذاکره و تضعیف دههها تلاش دوحزبی برای ایجاد روابط قویتر بین آمریکا و هند شود.
مدتها بود که توافق تجاری آمریکا و هند ترامپ را وسوسه میکرد اما دستنیافتنی باقی مانده بود. در دوره اول ریاست جمهوری او، واشنگتن و دهلی نو تلاش کردند تا به آنچه "توافق تجاری کوچک" نامیده میشد، دست یابند اما تا ژانویه ۲۰۲۱ نتوانستند به خط پایان برسند. در آن زمان، این توافق کوچک گام اولی در جهت "فاز اول" مذاکره بر سر یک توافق تجاری دوجانبه جامعتر تلقی میشد و هر دو طرف همچنان ادعا میکنند که میخواهند به این هدف دست یابند.
از آغاز دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، او بارها با ورود مسائل غیرتجاری که برای دولت هند بسیار حساس هستند، مذاکرات تجاری دوجانبه را تضعیف کرده است. دولت ترامپ بارها و بارها دهلی نو را با تهدیداتی که منافع اصلی هند، از جمله روابطش با روسیه، رقابتهایش با پاکستان و چین، و حق حاکمیتش برای مشارکت در سازمانهای چندجانبه را هدف قرار میدهند، آزرده است.
اما هنوز همه چیز از دست نرفته است. دولت ترامپ همچنان میتواند با بازگشت به اقدامات آشنا، روابط بین دو بزرگترین دموکراسی جهان را ترمیم کند: کار بر روی اقدامات اعتمادساز پیش از اجلاس آتی رهبران گفتگوی چهارجانبه امنیتی (Quad)، یک نشست احتمالی سطح بالا در حاشیه سازمان ملل، همکاری در زمینه فناوری، و بازنگری در توافق تجاری کوچک.
دهلی نو مایل به گفتگو است. سوال این است که آیا ترامپ میخواهد زمان و تلاشی را که این رابطه نیاز دارد، صرف کند.
بیایید با این موضوع شروع کنیم که چه چیزی اشتباه پیش رفته است. در ماه مه، پس از یک تنش مرزی خطرناک بین هند و پاکستان، ترامپ ادعا کرد که از تهدید تعرفهها برای وادار کردن نخستوزیر نارندرا مودی به کاهش تنش استفاده کرده است. هند سیاست دیرینهای دارد که اجازه دخالت خارجی در اختلافاتش با پاکستان را نمیدهد — یک اولویت که در واشنگتن به خوبی شناخته شده است. دهلی نو که خجالتزده و خشمگین بود، با انتشار گزارش رسمی یک گفتگوی تلفنی بین دو رهبر با روایتی متفاوت، ادعای ترامپ را تکذیب کرد. مقامات هندی از طریق کانالهای مختلف روشن کردند که اظهارات ترامپ را به معنای برابر دانستن هند و پاکستان میدانند، گویی دههها همکاری دوجانبه عمیقتر بین آمریکا و هند بیاهمیت است.
پس از آن، دولت ترامپ تهدید کرد که بر کشورهای بریکس، که شامل روسیه و چین — و همچنین هند — میشود، تعرفه اعمال خواهد کرد. دهلی نو بار دیگر از اینکه هدف سیاستهای بیربط به تجارت قرار گرفته بود، خشمگین شد و این هشدار را نقض حاکمیت و استقلال خود تلقی کرد.
هفته گذشته، دولت ترامپ تهدید به اعمال به اصطلاح تعرفههای ثانویه را برای مجازات هند به دلیل خریدهای قابل توجهش از نفت روسیه اضافه کرد، که البته این خریدها قابل ملاحظه بوده است. طی سه سال گذشته، دولت هند با سقف قیمت نفت روسیه که توسط آمریکا و متحدانش تعیین شده بود، همکاری کرده و ایالات متحده شرکتهای خصوصی هندی را به دلیل تخلفات مختلف تحریم کرده است. تهدید ترامپ برای جریمه کردن هند به دلیل رعایت قوانینی که توسط ایالات متحده و سایر کشورها توافق شدهاند، بیسابقه است و بار دیگر دهلی نو را به خشم آورده است.
موضوع را بیشتر شعلهور میکند این حقیقت است که به نظر میرسد دولت ترامپ با هند به عنوان یک استثنا برخورد میکند – این دولت چین یا حتی ترکیه را به خاطر خریدهای نفت روسیه تهدید نکرده است و در واقع به تازگی تمدید مذاکرات تجاری دوجانبه با پکن را اعلام کرده است.
در مجموع، اقدامات ترامپ برای دهلی نو گیجکننده است و ضربات جدی را نه تنها به مذاکرات تجاری، بلکه به روابط آمریکا و هند که ترامپ خود نیز در آغاز ریاست جمهوریاش به درستی به دنبال اولویت دادن به آن بود، وارد میکند.
خوشبختانه، پاسخهای رسمی دهلی نو تا به امروز سنجیده بوده و به گشایشی کوچک برای بازگرداندن روابط به مسیر خود منجر شده است. یک رویکرد گستردهتر که بر کلیت روابط تمرکز دارد، به جای تمرکز بر تعرفهها، بهترین راه برای رسیدن به جایی است که کاخ سفید ممکن است در مذاکرات تجاری خواهان آن باشد.
اولاً، برای ایالات متحده عاقلانه خواهد بود که با هند در مورد کواد (گفتگوی چهارجانبه امنیتی)، گروهی که شامل استرالیا و ژاپن نیز میشود، صحبت کند. این کار تعهد دولت ترامپ به همکاری راهبردی در منطقه هند-آرام را نشان خواهد داد و در نتیجه اعتماد دهلی نو را به تعهد ترامپ به هند تقویت خواهد کرد. نیاز مبرمی برای توسعه دستاوردهای مشخص برای اجلاس آتی رهبران کواد که پاییز امسال در دهلی نو برگزار خواهد شد، وجود دارد.
ثانیاً، کاخ سفید باید از برگزاری یک نشست پربار بین ترامپ و مودی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ماه سپتامبر اطمینان حاصل کند. این امر به بازگرداندن اعتماد بین دو پایتخت کمک شایانی خواهد کرد.
ثالثاً، کاخ سفید باید تعهدی را که به روابط اقتصادی گستردهتر با هند داده است، به یاد داشته باشد. راه خوبی برای انجام این کار، تضمین دستاوردهای مشخص از ابتکار TRUST (Transforming the Relationship Utilizing Strategic Technology – تغییر روابط با استفاده از فناوری راهبردی) است — نسخه دولت ترامپ از مشارکت فناوری آمریکا و هند. همکاری در زمینه هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی، تولید نیمههادیها و سایر حوزهها همگی آماده توسعه بیشتر هستند — همانطور که ترامپ در بیانیه فوریه خود درباره این روابط قول داده بود.
در نهایت، مذاکرهکنندگان آمریکا و هند باید مذاکرات خود را که برای اواخر اوت برنامهریزی شده است، ادامه دهند. برای بازگشت به مسیر اصلی، واشنگتن و دهلی نو باید آنچه را که میتوانند بر سر آن توافق کنند، مشخص کرده، "توافق کوچک" دیرینه را در اسرع وقت نهایی کرده و اعتماد را برای تسریع فاز اول یک توافق جامع تجاری دوجانبه بازسازی کنند.
این اقدامات نباید به عنوان هدیهای به دهلی نو تلقی شوند – در واقع، آنها میتوانند فضای لازم را برای مذاکره بر سر یک توافق خلاقانه که اولویتهای اصلی هر دو طرف را برآورده سازد، فراهم کنند. ترامپ با گفتن اینکه ترتیبها میتواند در عرض چند هفته تغییر کند، در را برای مذاکره مجدد باز گذاشت. این امر میتواند تا زمان سفر احتمالی او به دهلی نو در پاییز محقق شود.
دولتهای قبلی دموکرات و جمهوریخواه عادات اعتماد را بین ایالات متحده و هند ایجاد کردهاند. این دو کشور خوششانس هستند که در پایتختهای مربوطه خود اراده سیاسی بالایی برای حمایت از روابط دوجانبه و ارزش استراتژیک آن دارند. این امر امکان دیدگاه بلندمدت را فراهم میکند، که احتمال رسیدن دو طرف به نوعی توافق را افزایش میدهد.
ترامپ فرصت دارد که روابط را به مسیر خود بازگرداند – و به اهداف استراتژیک خود دست یابد – با عبور از تهدیدها، به یاد آوردن آنچه تاکنون ساخته شده است، و گسترش گفتگو با دهلی نو که همچنان مشتاق مشارکت است.