یک وزیر راستگرای افراطی اسرائیلی پس از رهبری دعاخوانی در کوه معبد اورشلیم، که با نام مسجدالاقصی نیز شناخته میشود، و نقض وضعیت موجود دیرینه بر این مکان حساس، با واکنش شدید روبرو شده است.
ایتامار بنگویر، سیاستمدار راستگرای افراطی و ضد عرب که وزیر امنیت ملی اسرائیل است، روز یکشنبه گروهی از فعالان و شهرکنشینان یهودی را به این مکان هدایت کرد؛ عملی که موجی از محکومیت گسترده را در سراسر جهان عرب برانگیخت.
به گفته فعالان، بیش از هزار نفر در روز روزه سالانهای که یادآور ویرانی معابد یهودی بر این کوه است، به این مکان که برای مسلمانان و یهودیان مقدس است، رفتند.
خانوادههای اسرای اسرائیلی در غزه نیز از این روز، معروف به تیشا باو (Tisha B’Av)، برای درخواست از دولت جهت دستیابی به توافق با حماس برای آزادی آنها استفاده کردند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از رئیس هیئت صلیب سرخ خواست تا برای اسرای زنده، غذا و تجهیزات پزشکی تهیه کند؛ پس از آنکه خانواده اسیر اسرائیلی اویاتار دیوید، حماس را به گرسنگی دادن او تا حد مرگ متهم کردند.
به گفته بیانیه دفتر نخستوزیری پس از تماس نتانیاهو با جولیان لریسون از کمیته بینالمللی صلیب سرخ (ICRC)، نتانیاهو اظهار داشت: «اتهام حماس در مورد گرسنگی دادن، در سراسر جهان در حال طنیناندازی است، در حالی که گرسنگی سیستماتیک علیه اسرای ما که مورد آزار و اذیت فیزیکی و روانی غیرانسانی قرار میگیرند، در حال انجام است. جهان نمیتواند نسبت به تصاویر تکاندهندهای که یادآور جنایات نازیها هستند، بیتفاوت بماند.»
شاخه نظامی حماس روز یکشنبه اعلام کرد که آماده است تا کمکهای صلیب سرخ را به اسرایی که در غزه نگهداری میکند، برساند؛ مشروط بر اینکه اسرائیل کریدورهای بشردوستانه را به طور دائم باز کند و «تمام اشکال ترافیک هوایی» را در طول تحویل بستهها به اسرا متوقف کند.
صلیب سرخ قبلاً مسئول تبادل اسرا بین حماس و اسرائیل بوده است. این گروه امدادی بریتانیایی به دلیل عدم دسترسی به اسرا، که برخی از آنها با وضعیت جسمانی تحلیلرفته به اسرائیل بازگشتهاند و یادآور وحشتهای هولوکاست و ناکامی تاریخی این گروه در افشای آزار و اذیت و نسلکشی نازیهاست، مورد انتقاد گروههای یهودی قرار گرفته است.
اسرائیل تحت فشار فزاینده بینالمللی قرار گرفته است تا بحران انسانی در غزه را که در آستانه قحطی با افزایش روزانه گرسنگی گسترده است، کاهش دهد.
در واکنش به بازدید بنگویر از کوه معبد، اسرائیل اصرار کرد که وضعیت موجود تغییر نکرده و دفتر نتانیاهو نیز تأکید کرد که "تغییر نخواهد کرد."
با این حال، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، سوگند یاد کرد که حاکمیت یهودی را بر کوه معبد "تقویت" خواهد کرد.
کاتز در پستی در شبکه ایکس نوشت: «دشمنان اسرائیل در سراسر جهان به تصمیمگیری علیه ما و تظاهرات ادامه خواهند داد، و ما تسلط و حاکمیت خود را بر اورشلیم، دیوار ندبه و کوه معبد تا ابد تقویت خواهیم کرد. در تیشا باو (Tisha B’Av)، 2000 سال پس از ویرانی معبد دوم، دیوار ندبه و کوه معبد بار دیگر تحت حاکمیت دولت اسرائیل قرار دارند.»
بر اساس یک توافق "وضعیت موجود" که دههها قدمت دارد و تحت وقف (یک وقف خیریه طبق قوانین اسلامی) تأسیس شده، یهودیان میتوانند از مکان دو معبد اسرائیلی بازدید کنند اما نمیتوانند در آنجا نماز بخوانند. دولت اردن — که حافظ رسمی بینالمللی اماکن مقدس اسلامی و مسیحی در اورشلیم است — بازدید اخیر وزیر را "تحریک غیرقابل قبول" محکوم کرد.
بنیادی که اداره این محوطه را بر عهده دارد، اعلام کرد که بنگویر گروهی را رهبری کرده که در خارج از مسجد دعا کرده، فریاد زده و رقصیدهاند. این اولین بار نیست که بنگویر از این مکان بازدید میکند، و او در گذشته خواستار اجازه نماز یهودیان شده است، علیرغم احکام خاخامی که به دلیل ترس از بیحرمتی به قدسالاقداس، ورود یهودیان به این مکان را ممنوع کرده است.
بنگویر رهبر گروه اقلیتی از اسرائیلیها است که به اسکان مجدد سرزمین در کرانه باختری و غزه، و بازسازی معبد سوم یهودی در مکانی که در حال حاضر سومین مکان مقدس اسلام، یعنی مسجدالاقصی، قرار دارد، اعتقاد دارند.
در پستی در شبکه ایکس، بنگویر خواستار «مهاجرت داوطلبانه» و «اعلام حاکمیت» برای «پیروزی در جنگ» در غزه شد.
متن کامل این پست در ایکس آمده است: «برای اطمینان از اینکه کل نوار غزه را تسخیر کنیم، حاکمیت بر کل نوار غزه را اعلام کنیم، هر عضو حماس را نابود کنیم، و مهاجرت داوطلبانه را تشویق کنیم. تنها از این راه میتوانیم اسرا را بازگردانیم و در جنگ پیروز شویم.»
همچنین روز یکشنبه، هزاران فلسطینی در کرانه باختری به خیابانها ریختند تا حمایت خود را از فلسطینیان زندانی در زندانهای اسرائیل و اعتراض خود را به جنگ جاری در غزه نشان دهند.
اسرائیل از آغاز جنگ تعداد زیادی از فلسطینیان را بازداشت کرده است، از جمله بازداشتشدگان غزه — برخی بدون اتهام و برخی به دلیل اقدامات خشونتآمیز. برخی دیگر نیز به دلیل اظهارات سیاسی بازداشت شدهاند، به گفته کمیسیون امور اسرا و آزادگان فلسطینی. برخی از این زندانیان قرار است در هر توافق تبادل اسیران آینده آزاد شوند.
نبیل ابو ردینه، سیاستمدار فلسطینی، در بیانیهای گفت: «جامعه جهانی، به ویژه دولت آمریکا، موظف است فوراً برای پایان دادن به جنایات شهرکنشینان و تحریکات دولت راستگرای افراطی در مسجدالاقصی، توقف جنگ در نوار غزه و رساندن کمکهای بشردوستانه، مداخله کند.»
به گفته وزارت بهداشت غزه تحت کنترل حماس، بیش از 100 نفر در 24 ساعت گذشته در نوار غزه در حملات هوایی شدید و در تیراندازی به فلسطینیانی که قصد دسترسی به کمکهای بشردوستانه را داشتند، کشته شدند. طبق گزارش این گروه امدادی، یک حمله اسرائیلی به مقر هلال احمر فلسطین در خان یونس، یکی از کارکنان آن را به شهادت رساند.