نیویورک — مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران روز چهارشنبه اعلام کرد که ایران با بازدید یک تیم فنی از نهاد ناظر هستهای سازمان ملل، آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، در هفتههای آتی موافقت کرده است، اما این تیم از سایتهای غنیسازی که هدف حملات ایالات متحده قرار گرفتند، بازرسی نخواهد کرد.
نشست خبری کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، با خبرنگاران در نمایندگی ایران در نیویورک، تنها کمی بیش از یک ماه پس از آن برگزار شد که ایالات متحده و اسرائیل حملاتی را علیه برنامه هستهای ایران که به سرعت در حال پیشرفت بود، انجام دادند.
غریبآبادی گفت: «ما در واقع موافقت کردهایم که یک هیئت فنی از [آژانس بینالمللی انرژی اتمی] را برای بازدید از ایران در آینده بسیار نزدیک – ظرف دو تا سه هفته – بپذیریم. این حسن نیتی است که ایران قصد دارد نشان دهد... فارغ از تمام فشارهایی که در سطح داخلی با آن مواجه هستیم.»
به دنبال رأیگیری در مجلس، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در اوایل ماه ژوئیه دستور توقف همکاری با آژانس مستقر در وین را صادر کرد. غریبآبادی گفت که تیم آژانس و مقامات ایرانی در مورد «روش جدیدی» برای همکاریهای آتی خود گفتگو خواهند کرد.
مقامات ایرانی اذعان کردهاند که حملات ماه گذشته آمریکا خسارات قابل توجهی به تأسیسات نطنز، اصفهان و فردو وارد کرده است، اما غریبآبادی گفت که آنها منتظر نتایج ارزیابی سازمان انرژی اتمی ایران هستند تا تأثیر کامل آن را درک کنند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور (سابق آمریکا)، بارها ادعا کرده است که عملیات نظامی، قابلیتهای هستهای ایران را «نابود» کرده است. غریبآبادی این سوال را مطرح کرد که اگر این تأسیسات قبلاً به طور کامل از بین رفتهاند، همانطور که ترامپ ادعا میکند، چه دلیلی برای بازدید بازرسان بینالمللی از این سایتها وجود دارد.
وی اظهار داشت: «اگر این تأسیسات نابود شدهاند، چرا آنها اصرار دارند بازرس بفرستند؟ نباید هیچ درخواستی برای رفتن به آنجا باشد، مگر اینکه به دنبال کسب اطلاعاتی در مورد میزان اثربخشی حمله باشند.»
روز جمعه، غریبآبادی مذاکرات هستهای را در استانبول با همتایان خود از بریتانیا، فرانسه و آلمان برگزار خواهد کرد. گروه E3 (سه کشور اروپایی) تهدید کردهاند که در صورت عدم پیشرفت در توافق برای مهار برنامه هستهای ایران، تحریمهای سازمان ملل را از طریق مکانیزم موسوم به اسنپبک (بازگشت تحریمها) تا پایان ماه اوت بازخواهند گرداند. ایران قبلاً هشدار داده بود که در صورت فعال شدن مکانیزم اسنپبک، از پیمان منع اشاعه هستهای (NPT) خارج خواهد شد.
غریبآبادی در پایان گفت: «ایران نیز بیکار نخواهد نشست. ما پاسخ خواهیم داد.»