«دو هفته» به دو روز تبدیل شد.
روز پنجشنبه دونالد ترامپ به ایرانیها مهلتی داده بود تا از حمله آمریکا به تأسیسات هستهای خود جلوگیری کنند، اما این مهلت بسیار کوتاهتر از حد انتظار بود.
دو روز بعد، رئیس جمهور آمریکا روز شنبه شب اعلام کرد که جنگندههای آمریکایی سه سایت هستهای را بمباران کردهاند؛ حملهای که او آن را «بسیار موفق» توصیف کرد.
آیا «مهلت دو هفتهای» برای مذاکرات یک نیرنگ بود؟ پیشنهادی برای کشاندن ایرانیها به یک احساس امنیت کاذب در این آخر هفته؟ یا اینکه مذاکرات پشت پرده به رهبری استیو ویتکوف، صلحساز تعیین شده توسط ترامپ، شکست خورد؟
در ساعات اولیه پس از حملات، اطلاعات کمی در دست است. اما ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی خود که حملات را اعلام میکرد، افزود که «اکنون زمان صلح است».
البته، این ممکن است چشماندازی خوشبینانه باشد.
ایران هشدار داده بود که اگر آمریکا در حمله به قلمرو حاکمیتی آن به اسرائیل بپیوندد، تلافی خواهد کرد. و در حالی که اسرائیلیها تلاشهای زیادی برای کاهش تواناییهای نظامی ایران انجام دادهاند، آیتالله همچنان سلاحهایی در اختیار دارد.
اوضاع میتواند به سرعت آشفته شود.
اکنون بازی انتظار آغاز میشود. ایران چگونه به حملات به سه سایت خود، از جمله فردو، که به عنوان نگین برنامه هستهای آن تلقی میشود، پاسخ خواهد داد؟
ترامپ به نظر امیدوار است که حملات آمریکا، ایران را مجبور به دادن امتیازات بیشتر در میز مذاکره کند، اما بعید به نظر میرسد ملتی که حاضر به مذاکره تحت حملات اسرائیل نبود، در زمان بمباران آمریکا نیز تمایل بیشتری پیدا کند.
و در حالی که ترامپ به نظر میرسید تلویحاً میگوید حمله آمریکا یک رویداد منحصر به فرد و موفق بوده است، زمان خواهد برد تا مشخص شود آیا آمریکاییها واقعاً به هدف خود یعنی تخریب تأسیسات تحقیقات هستهای ایران که به شدت مستحکم شدهاند، دست یافتهاند یا خیر.
اگر نه، فشار برای حمله مجدد افزایش خواهد یافت – یا رئیسجمهور یک ریسک سیاسی جدی را با حداقل دستاورد نظامی پذیرفته است.
این ریسک شامل نگرانیهای سیاسی داخلی، همراه با مسائل امنیت بینالمللی میشود. چشمانداز حمله آمریکا به ایران پیش از این نه تنها از سوی دموکراتها، بلکه از درون جنبش «اول آمریکا» خود ترامپ نیز انتقادات شدیدی را برانگیخته بود.
اگر این حمله یک رویداد یکباره باشد، ترامپ ممکن است بتواند اختلافات درون پایگاه حامیانش را هموار کند. اما اگر این حمله، آمریکا را به یک درگیری بزرگتر بکشاند، رئیسجمهوری که خود را «صلحساز» مینامد، ممکن است شورشی در میان صفوف خود داشته باشد.
حمله روز شنبه یک اقدام تهاجمی برای رئیسجمهوری بود که در اولین دوره ریاستجمهوری خود به عدم شروع جنگ جدید افتخار میکرد و سال گذشته در مبارزات انتخاباتی خود به طور مرتب علیه رؤسای جمهور پیشین که کشور را به درگیریهای خارجی کشانده بودند، انتقاد میکرد.
ترامپ حرکت خود را انجام داده است. مسیری که از اینجا پیش رو است، به طور کامل در کنترل او نیست.