به خلاصه آسیای جنوبی فارین پالیسی خوش آمدید.
مهمترین نکات این هفته: مناقشه جاری اسرائیل و ایران، خودمختاری راهبردی هند را مورد آزمایش قرار میدهد؛ نارندرا مودی، نخست وزیر هند، با همتای کانادایی خود در حاشیه اجلاس سران جی-۷ دیدار میکند؛ و فرمانده ارتش پاکستان از کاخ سفید بازدید میکند.
موازنه هند در خاورمیانه
هفته گذشته، هند از امضای بیانیهای که توسط اعضای سازمان همکاری شانگهای (SCO) برای محکومیت حملات اولیه اسرائیل علیه ایران تأیید شده بود، خودداری کرد. تصمیم دهلی نو بر دشواریهای دیپلماتیکی تأکید میکند که این کشور در هدایت یک مناقشه خطرناک جدید در خاورمیانه با آن روبرو خواهد شد.
هند عادت دارد که در زمان بحران، روابط خود را با دولتهای رقیب موازنه کند. برای دههها، همگام با سیاست خودمختاری راهبردی خود، این کشور تلاش کرده است روابط دوستانه با ایران و عربستان سعودی، اسرائیلیها و فلسطینیها، و ایالات متحده و روسیه را حفظ کند.
در این راستا، هند در سالهای اخیر با آزمونهای بزرگی روبرو بوده است، از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین تا جنگ اسرائیل در غزه. اما این کشور عمدتاً با موفقیت از آنها عبور کرده است: روابط دهلی نو با این نهادها گرم باقی مانده، حتی اگر برخی از آنها گرمتر از دیگران باشند.
اما آخرین آزمون – مناقشه جاری بین اسرائیل و ایران – یکی از دشوارترینها برای هند خواهد بود. اسرائیل به یکی از نزدیکترین شرکای هند تبدیل شده است، که با تجارت تسلیحات آغاز شده است: هند بزرگترین خریدار تسلیحات اسرائیل و اسرائیل چهارمین تأمینکننده بزرگ هند است. این تجارت در دهه گذشته افزایشی ۳۳ برابری را تجربه کرده است.
همکاری تجاری بین هند و اسرائیل نیز به طور چشمگیری گسترش یافته و نیازهای حیاتی هند را پوشش میدهد. هند تراشههای نیمهرسانا را از اسرائیل وارد میکند و به صورت دوجانبه در فناوریهای کشاورزی صرفهجویی در آب همکاری میکند. گروه آدانی، غول شرکتهای هندی، اپراتور بندر حیفا در اسرائیل است.
سیاستها و سبکهای حکومتی نارندرا مودی، نخست وزیر هند و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، اغلب همسو هستند. مقامات هندی بی سر و صدا از تعهد آشکار دولت اسرائیل به استفاده از تاکتیکهای قدرتمند برای هدف قرار دادن دشمنان و پیگیری منافع امنیتی خود تحسین میکنند و الهام میگیرند. و آنها قدردان این هستند که اسرائیل یکی از معدود کشورهایی بود که در مناقشه اخیر هند با پاکستان، کاملاً از هند حمایت کرد.
با این حال، هند منافع عمدهای در ایران و فراتر از آن در خاورمیانه دارد. درست است که هند برای جلوگیری از خطر تحریمهای ایالات متحده، واردات انرژی از ایران را کاهش داد و تجارت دوجانبه اندک است. اما دهلی نو به پروژه توسعه بندر چابهار در ایران متعهد است که قرار است روابط تجاری و اتصال به آسیای مرکزی را تسریع بخشد.
علاوه بر این، نزدیک به ۱۱ هزار شهروند هندی – که بسیاری از آنها دانشجو هستند – در ایران حضور دارند. همانطور که پس از حمله روسیه به اوکراین، که زمانی تعداد قابل توجهی از دانشجویان هندی را در خود جای داده بود، یکی از اولویتهای اولیه دهلی نو در بحبوحه این مناقشه، تخلیه ایمن این دانشجویان از ایران است.
در همین حال، منطقه گستردهتر خاورمیانه منبع کلیدی انرژی، تجارت و سرمایهگذاری برای هند است. چندین شریک حیاتی از جمله مصر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در این منطقه قرار دارند. این منطقه همچنین فضای مهمی برای پروژههای چندجانبهای است که هند در آنها نقش دارد، از گروه I2U2 تا کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا. این منطقه همچنین میزبان چندین میلیون مهاجر هندی است.
در نتیجه، رویکرد هند به مناقشه اسرائیل و ایران مشابه موضعی خواهد بود که در قبال جنگ در اوکراین اتخاذ کرده است. از یک سو، اسرائیل یا رهبری آن را به دلیل حملات علیه ایران محکوم نخواهد کرد. از سوی دیگر، بر اهمیت کاهش تنش در مناقشه و استفاده از دیپلماسی برای پایان دادن به آن تأکید خواهد کرد. این هفته، مودی شعار خود در سالهای اخیر را تکرار کرد: "این دوران جنگ نیست."
این موضع، نگرانیهای اسرائیل در مورد تهدید هستهای ایران را به رسمیت میشناسد، در حالی که هدف نهایی مورد نظر همسایگان در خاورمیانه – و احتمالاً خود ایران – را در بر میگیرد. همانند جنگ در اوکراین، پایان مناقشه اسرائیل و ایران به شدت به نفع منافع هند خواهد بود – با توجه به پیامدهای مخرب اقتصادی، راهبردی و ثباتزا یک مناقشه طولانیمدت.
با این حال، به دلیل موقعیت جغرافیایی هند، پیامدهای مناقشه اسرائیل و ایران برای این کشور به ویژه بالاست. خاورمیانه احتمالاً از نظر راهبردی مهمترین منطقه برای دهلی نو پس از منطقه همسایگی خود است – و بسیار نزدیکتر به خانه.
مقامات هندی باید دیپلماسی ظریفی را به کار گیرند تا مشارکت عمیق هند با اسرائیل را حفظ کنند، بدون اینکه روابط با ایران و حتی دوستان نزدیکتر در سایر نقاط خاورمیانه را به خطر بیندازند. هند در حال راه رفتن بر روی طنابی است که به ندرت اینقدر باریک بوده است.