شرکتهای غربی میگویند چین برای تضمین صادرات خاکهای نادر و آهنرباها، اطلاعات تجاری حساس را درخواست میکند که این موضوع نگرانیهایی را درباره سوءاستفاده احتمالی از دادهها و افشای اسرار تجاری ایجاد کرده است.
بر اساس گفته چندین شرکت و دستورالعملهای رسمی، وزارت بازرگانی پکن، جزئیات تولید و فهرستهای محرمانه مشتریان را به عنوان بخشی از فرآیند تأیید صادرات مواد معدنی حیاتی و آهنرباها درخواست میکند.
چین بر فرآوری خاکهای نادر و ساخت آهنرباهایی که از آنها استفاده میشود، تسلط دارد.
این آهنرباها به طور گسترده در الکترونیک، موتورهای خودروهای الکتریکی، توربینهای بادی و کاربردهای دفاعی مانند جتهای جنگنده استفاده میشوند که به پکن اهرم فشار قابل توجهی در روابط با شرکای تجاریاش میدهد.
فرانک اکارد، مدیرعامل شرکت آلمانی تولیدکننده آهنربا مگنوسفر (Magnosphere)، اظهار داشت که مقامات چینی از شرکتها میخواهند برای دریافت مجوزهای صادراتی، "اطلاعات محرمانه" درباره محصولات و کسب و کارهایشان را فاش کنند.
او گفت: "این یک مسئله مربوط به دریافت اطلاعات [توسط چین] به صورت رسمی است، نه تلاش برای سرقت آن."
اوایل ماه آوریل، مقامات چینی کنترلهای صادراتی سختگیرانهتری را بر هفت فلز خاکی نادر و مواد آهنربایی مرتبط با آنها، به عنوان بخشی از جنگ تجاری تلافیجویانه خود با آمریکا، اعمال کردند. این اقدام باعث شد شرکتها در سراسر جهان برای تضمین تأمین مواد به منظور حفظ تولید، به سرعت دست به کار شوند.
این هفته، آمریکا و چین یک توافق اولیه را امضا کردند که رئیسجمهور دونالد ترامپ گفت طبق آن پکن محدودیتها بر جریان خاکهای نادر را کاهش خواهد داد؛ این موضوع یکی از اولویتهای کاخ سفید بود.
چین نگفته است که کنترلهای صادراتی خود را کنار خواهد گذاشت و مشخص نیست که آیا توافق اخیر بر فرآیند تأیید برای ارسال مواد حیاتی تأثیر خواهد گذاشت یا خیر.
بر اساس رژیم کنونی مجوزدهی خاکهای نادر، چین از شرکتهای خارجی میخواهد دادههای جامعی درباره عملیات، نیروی کار، کاربردهای نهایی و اطلاعات تولید خود را ارائه دهند.
طبق دستورالعملهای وزارت بازرگانی برای صادرات دوگانه (Dual-use exports)، از شرکتها خواسته میشود تصاویر محصولات، امکانات و جزئیات روابط تجاری گذشته را نیز ارائه دهند.
آندریا پراتزی، مدیر زنجیره تأمین در شرکت ایتالیایی بیانسی اسپیکرز (B&C Speakers)، که بلندگوهای کنسرت را در کارخانهای در نزدیکی فلورانس تولید میکند، گفت: "آنها چیزهای زیادی درخواست میکنند، واقعاً چیزهای زیادی."
او گفت که شرکتش تصاویر و ویدیویی از خط تولید خود و همچنین اطلاعاتی درباره بازارشان، نام مشتریان و برخی سفارشات مشتریان با نامهای محو شده را ارائه کرده است.
او اضافه کرد: "ما مجبور بودیم، در غیر این صورت آنها تمام مدارک ما را کنار میگذاشتند و منتظر درخواستهایشان میماندند." پراتزی گفت که بیانسی تأییدیه دو سفارش را دریافت کرده و منتظر تأییدیه سفارش سوم است. وی تاکید کرد: "ما چیزی برای پنهان کردن نداریم – ما بلندگو تولید میکنیم."
کارشناسان موافق بودند که خواستههای وزارت بازرگانی گاهی فراتر از دستورالعملهای منتشر شده آن است. یک وکیل کنترل صادرات چینی، که خواست نامش فاش نشود، گفت که این وزارتخانه مکرراً اطلاعاتی شامل "تولید و عملیات، و جریان فرآیند" کاربران نهایی را درخواست کرده است.
متیو سوآلو، مدیر محصول در شرکت مگنت اپلیکیشنز (Magnet Applications) مستقر در انگلستان، گفت که شرکتش در ماه آوریل چندین بار به دلیل "فقدان شواهد کاربر نهایی" با رد درخواست مواجه شده است.
او گفت: "ما اکنون عکسهایی از آهنرباها در حال تولید، جزئیات کاربرد نهایی و مشتریان کاربران نهایی را، در میان سایر جزئیات، ارائه میدهیم"، که این امر به آنها در دریافت چندین تأییدیه صادراتی کمک کرده است.
سوآلو اظهار داشت که "مسلماً نگرانی" درباره افشای اطلاعات مشتریانشان وجود دارد. وی گفت که به مشتریان خود توصیه میکند که اسرار تجاری یا مالکیت فکری را در درخواستهایشان وارد نکنند.
درخواستها معمولاً توسط تأمینکنندگان چینی از طرف مشتریانشان به دفاتر بازرگانی محلی ارسال میشود، که نگرانیها درباره سرقت احتمالی اسرار تجاری و شرکای تجاری را تشدید میکند.
وزارت بازرگانی چین بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
ینس اسکلوند، رئیس اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا در چین، گفت که سطح جزئیات درخواستی، انطباق یا حتی درخواست مجوزهای صادراتی را برای شرکتها در صنایع حساس دشوار میکند.
او گفت: "برای برخی از درخواستها، باید کاربردها را با جزئیات آنچنان دقیق مشخص کنید که نگرانی مربوط به مالکیت فکری را ایجاد میکند."
اما یک مدیر اروپایی دیگر، که خواست نامش فاش نشود، گفت که در حال حاضر، بیشتر شرکتها نیاز خود به آهنرباهای خاکی نادر را بر نگرانیهای امنیتی بلندمدت اولویت میدهند.
آنها گفتند: "شرکتها مایلند هر کاری که چین میخواهد را انجام دهند تا مواد مورد نیاز خود را تأمین کنند."
تجسم دادهها توسط هائوژیانگ کو در هنگ کنگ