پس از یک صبح دراماتیک در بوندستاگ، فردریش مرتس در دور دوم رایگیری برای تصدی پست صدراعظمی پیروز شد. او پیش از این در همان روز به طور غیرمنتظرهای نتوانسته بود اکثریت لازم را برای رهبری آلمان به دست آورد.
مرتس در دور دوم ۳۲۵ رای کسب کرد که بیشتر از ۳۱۶ رای لازم بود. در دور اول رایگیری، مرتس ۶۹ ساله به طرز شگفتآوری نتوانست اکثریت را به دست آورد که ضربهای برای ائتلاف جدید او با سوسیال دموکراتهای چپ میانه محسوب میشد. به گفته یولیا کلوکنر، رئیس بوندستاگ، مرتس پس از رهبری حزب محافظهکار CDU/CSU به پیروزی در انتخابات ۲۳ فوریه، در مجلس سفلی ۳۱۰ رای کسب کرد.
او برای کسب اکثریت به ۳۱۶ رای نیاز داشت. مجموعاً ۳۰۷ نفر علیه او رای دادند و سه رای ممتنع و یک رای باطله وجود داشت. این رایگیری به طور گستردهای یک تشریفات تلقی میشد، زیرا ائتلاف او با حزب SPD در پارلمان ۳۲۸ کرسی دارد. مرتس در حالی که کلوکنر نتیجه رایگیری را میخواند، با چهرهای بیتفاوت نشسته بود.
این شکست برای مرتس یک فاجعه و در تاریخ جمهوری پس از جنگ بیسابقه بود.
مجله خبری "در اشپیگل" در وبسایت خود نوشت: «حتی اگر او در دور دوم یا سوم انتخاب شود، سایهای اکنون بر آغاز صدراعظمی او آویزان است.»
بسیاری در حزب CDU مرتس را به خاطر تغییر جهت سیاست مالیاش در ماه مارس که در آن حمایت احزاب SPD و سبزها را در یک رایگیری پارلمانی برای تخصیص بیش از ۱ تریلیون یورو وام جدید برای افزایش هزینههای دفاعی و اصلاح زیرساختهای رو به زوال کشور جلب کرد، نبخشیدهاند. این اتفاق تنها چند ماه پس از آن رخ داد که او دستکاری در قوانین سختگیرانه بدهی آلمان که کسری بودجه عمومی را محدود میکنند، رد کرده بود.
بانک هلندی ING در یادداشتی تحقیقاتی گفت: «نیازی به گفتن نیست که دولت جدید با شروع بسیار دشواری روبرو است. ما همچنان فکر میکنیم که در نهایت فردریش مرتس صدراعظم بعدی خواهد شد. با این حال، وقایع امروز نشان میدهد که به نظر میرسد همه فوریت و نیاز به داشتن یک دولت کارآمد را درک نکردهاند.»
«آنها همچنین نشان میدهند که امید به اینکه دولت بعدی آلمان بتواند به سرعت با سرمایهگذاریها و اصلاحات پیش برود، فرو ریخته است.»
این خبر منجر به کاهش قیمت سهام آلمان و یورو شد، زیرا سرمایهگذاران بر روی یک برنامه سرمایهگذاری برای خارج کردن بزرگترین اقتصاد اروپا از رکود حساب کرده بودند.
EBRAHIM NOROOZI/AP
روز دوشنبه، محافظهکاران مرتس با حزب SPD، که در انتخابات فوریه سهم رأیشان به ۱۶.۴ درصد کاهش یافت که بدترین نتیجه آنها در تاریخ پس از جنگ آلمان بود، توافقنامه ائتلاف امضا کردند.
پس از رایگیری اول، نمایندگان مجلس از احزاب CDU/CSU و سوسیال دموکراتها یکدیگر را به سرپیچی متهم کردند، که به نگرانیها مبنی بر شکننده بودن ائتلاف برای غلبه بر چالشهایی که آلمان برای اصلاح اقتصاد ضعیف خود و نشان دادن رهبری در اروپا با آن روبروست، دامن زد.
آلیس وایدل، رهبر حزب راست افراطی آلترناتیو برای آلمان (AfD)، که به عنوان دومین حزب بزرگ در انتخابات فوریه ظاهر شد، گفت که این رایگیری «بنیان ضعیف» ائتلاف را نشان میدهد. حزب AfD، که در نظرسنجیها شانه به شانه CDU/CSU حرکت میکند، خواستار انتخابات زودهنگام شد.
وایدل با خواندن نتیجه به عنوان «روزی خوب برای آلمان»، گفت: «مرتس باید کنارهگیری کند و راه برای برگزاری انتخابات عمومی باز شود.»
تینو کروپالا، دیگر رهبر این حزب، حمایت ۱۵۲ نماینده AfD از مرتس در رایگیریهای بعدی پارلمانی را رد کرد. او به شبکه NTV گفت: «ما برای انتخابات جدید آمادهایم.»
رایگیری صبح سهشنبه در آستانه هشتادمین سالگرد تسلیم بیقید و شرط آلمان در جنگ جهانی دوم برگزار شد. برگههای رای مخفی هستند و در ساختمان بازسازی شده رایشستاگ (Reichstag) انداخته میشوند، جایی که گرافیتیهای به جا مانده از سربازان شوروی در چندین نقطه از ساختمان حفظ شده است.
هفته گذشته، سازمان اطلاعات داخلی آلمان اعلام کرد که حزب AfD را به عنوان یک سازمان «راست افراطی» طبقهبندی کرده است، که آن را تحت نظارت بیشتر و گستردهتر قرار میدهد، اقدامی که مورد انتقاد واشنگتن قرار گرفت.
هاینریش اوبرروتر، دانشمند علوم سیاسی، گفت که از شکست مرتس با توجه به مخالفتها در جناح چپ SPD با رهبری او و توافقنامه ائتلاف، که وعده کاهش رفاه و سختگیری در مورد پناهجویان را میدهد، تعجب نکرده است.
او به تایمز گفت: «این [نتیجه] از هماکنون نشان میدهد که ائتلاف در ذات خود پایدار نیست و حاکی از آن است که اقلیتی در حزب SPD وجود دارد که آماده نیست تا چالشهای پیچیدهای را که آلمان با آن روبروست، به دوش بکشد.»
اوبرروتر در تأکید بر اینکه گروههای پارلمانی احتمالا مخالفان را متقاعد خواهند کرد تا در دور بعدی از مرتس حمایت کنند، درست گفت. او افزود: «آنها پیام خود را دادهاند. نشان دادهاند که 'کار با ما آسان نخواهد بود'. اما آنها به معنای این پیام برای عموم که از هماکنون در مورد عملکرد طبقه سیاسی ما عمیقاً نامطمئن هستند، فکر نکردهاند.»
«این برای فرهنگ سیاسی و حمایت از دموکراسی ویرانگر است. حزب AfD از خنده رودهبر خواهد شد. آنها خواهند گفت: 'ما همیشه به شما میگفتیم، مردم این احزاب نمیتوانند مشکلات شما را حل کنند.'»