هزاران دانشجو آمادهاند روز جمعه در چندین کشور اروپایی تظاهرات همزمان و هماهنگی برگزار کنند و خواستار پایان جنگ، کاهش هزینههای رفاه اجتماعی و در برخی موارد، خودِ سرمایهداری شوند.
این جدیدترین نسخه از قیامهای جهانی جوانان است که امسال از خیابانهای فرانسه تا هند طغیان کرده و به پیروزیهای انتخاباتی اخیر در سراسر اروپا و آمریکا کمک کرده است.
نظرسنجیها نشان میدهد جوانان سرخورده نقش نامتناسبی در کنار زدن رهبران ملیگرا در مجارستان و صربستان، انتخاب اولین سناتور سیاهپوست ایالت میسیسیپی از دوران بازسازی پس از جنگ داخلی آمریکا، و قرار دادن یک حزب راست افراطی آلمانی در مسیر اداره یکی از ایالتهای آلمان برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم داشتهاند. آنها ممکن است در انتخابات پیشروی فرانسه و اسپانیا نقشی حیاتی ایفا کنند.
«به سختتر از قبل تبدیل میشود که مسائل مختلف پیش روی نسل ما را به هم مرتبط نکنیم»، گفت آدام پاول دیویز، ۲۷ ساله، رئیس ملی انجمن دانشجویان سوسیالیست در بریتانیا، یکی از گروههای سازماندهنده تظاهرات روز جمعه. «نه فقط در کشورهای خاص، بلکه در سطح جهانی.»
ذینفعان این خشم جوانان از نظر ایدئولوژیک پراکنده هستند. آنها شامل میانهروها — و همچنین سیاستمداران شورشی در چپ افراطی و راست افراطی هستند که راهحلهای صریح و مناسب شبکههای اجتماعی برای دردهای نظم جهانی بیثبات ارائه میدهند.
سازماندهندگان و کارشناسان میگویند بافت اتصال این انفجارهای خشم جوانان، سرخوردگی از ساختارهای قدرت سیاسی سنتی، صرفنظر از گرایش ایدئولوژیک آنها — و ادراک این است که فرصتهای اقتصادی از جوانان دور میشود.
یک دهه همهگیری، جنگ، گرمایش هوا و بحران مالی تعریفکننده نسل در اقتصادهای ثروتمند ترکیب شدهاند تا ترس از اینکه جوانان هرگز از صلح، رفاه و آزادیهای والدین و پدربزرگهایشان برخوردار نخواهند شد را تشدید کنند. کشورهایی مانند فرانسه با بدهی بالای دولتی دستوپنجه نرم میکنند و با گزینههای دشواری برای حفظ وعدههای سیستمهای رفاه اجتماعی سخاوتمند مواجه هستند.
«آیندهای برای ما وجود ندارد»، گفت لورا اسپیری، دانشجوی ۲۷ ساله فناوری اطلاعات از بیلبائو، اسپانیا، که برای شرکت در تظاهرات روز جمعه به بریتانیا سفر کرده بود، در یک مصاحبه.
او به دشواریهای تأمین مسکن، مراقبتهای بهداشتی و سایر ضروریات بزرگسالی اشاره کرد: «هیچ شانسی برای داشتن زندگی خودتان، برای ساختن پروژه زندگیتان ندارید.»
این اضطرابها سالهاست ادامه دارد: آنها همچنین تظاهرات «اشغال» (Occupy) پس از بحران مالی ۲۰۰۸ را رقم زدند. اما دادههای نظرسنجی نشان میدهد که حتی در کشورهایی مانند آلمان، که نرخ بیکاری جوانان هنوز پایینتر — و بدهی دولتی کمتر — از بریتانیا و فرانسه است، این نگرانیها فوریتر میشوند.
در آلمان، نگرانیهای اقتصادی جوانان در دهه گذشته افزایش یافته است، طبق مطالعه دانشگاهی «جوانان در آلمان» که بیش از ۲۰۰۰ جوان را در طول نه سال سالانه مورد بررسی قرار داده است.
«سؤال حیاتی این نیست که آیا جوانان امروز واقعاً بدتر از نسلهای قبلی هستند یا خیر»، گفت کلاوس هورلمن، استاد سلامت عمومی و آموزش در مدرسه هرتیه برلین و همنویسنده مطالعه «جوانان در آلمان». «آنچه اهمیت دارد این است که بسیاری از آنها شروع به باور کردن کردهاند که وعدههای سنتی جامعه ما دیگر شامل حال آنها نمیشود.»
در بخش زیادی از اروپا، این باور توسط وعدههای دولتها برای هزینهکرد بیشتر و بیشتر بر دفاع ملی در سالهای آینده، هم برای جبران کاهش حمایت نظامی آمریکا از قاره و هم برای مقابله با تهدیدات روسیه، بیشتر تقویت شده است. معترضان جوانتر خواستار عقبگرد این افزایش بودهاند و گفتهاند پول مورد نیاز برای آموزش، مراقبتهای بهداشتی و سایر خدمات اجتماعی را تخلیه میکند.
در آلمان، بسیاری از گروههای معترض میگویند تلاشهای دولت برای تشویق جوانان به ثبتنام در خدمت نظامی جهت تقویت نیروهای جنگی، آنها را بسیج کرده است؛ اقدامی که بسیاری از جوانان نگرانند منجر به خدمت سربازی اجباری شود.
در فهرستی از خواستهها منتشر شده پیش از تظاهرات روز جمعه، یکی از گروههای آلمانی سازماندهنده رویدادها، «جن زی ریگلت» (Gen Z Regelt) — تقریباً ترجمه شده به «نسل Z کارها را انجام میدهد» — خواستار استعفای فریدریش مرتس، صدراعظم، شد که پیشگام افزایش بودجه نظامی آلمان است. این گروه همچنین اعلام کرد «نه یک نفر، نه یک یورو، برای نیروهای مسلح آلمان.»
خواستههای این گروه، مانند سایر گروههای پشت رویدادهای روز جمعه، به شدت به سمت چپ متمایل است. آنها از سیستم سرمایهداری انتقاد میکنند. به طور مشخص از هدف قرار دادن نسلهای مسنتری که از فرصتهایی بهرهمند شدهاند که جوانان میترسند از دست بدهند، مانند خرید خانه و دریافت مستمریهای بازنشستگی سخاوتمندانه، خودداری میکنند. در عوض، آنها تضاد را به صورت کارگران در برابر ثروتمندان و قدرتمندان چارچوببندی میکنند.
«این نبرد جوانان در برابر پیران نیست»، گفت هانا پونتیگ، ۲۰ ساله، عضو انجمن دانشجویان سوسیالیست در دانشگاه لیورپول، که در هماهنگی تظاهرات آنجا کمک میکند. «هیچکدام از این دو گروه کنترل نمیکنند که این پول به کجا میرود.»
در سپتامبر در برلین، احساسات مشابه — و افزایش رأیدهی افراد به سن کم ۱۶ سال — به حزب چپ افراطی «دیه لینکه» کمک کرد تا پیروزی غافلگیرانهای در انتخابات شهری کسب کند.
با این حال، در سایر نقاط اروپا و جهان، این اضطراب رأیدهندگان جوان را هم به سمت چپ و هم به سمت راست افراطی کشانده است.
طبق نظرسنجیهای اخیر در فرانسه، حدود یک پنجم رأیدهندگان زیر ۲۵ سال میگویند در انتخابات سال آینده به حزب اصلی راست افراطی رأی خواهند داد، و نسبت حتی بالاتری در انتخابات مقننه فرانسه در سال ۲۰۲۴ به راست افراطی رأی دادند.
در ایالت ساکسونی-آنهالت آلمان، نظرسنجیهای خروجی نشان داد حزب راست افراطی «جایگزینی برای آلمان» (AfD) بیش از ۴۰ درصد از جوانترین رأیدهندگان را در یک انتخابات ایالتی در سپتامبر کسب کرد — بیش از دو برابر سهم هر حزب دیگر. کاندیدای اصلی AfD، اولریش زیگموند، یک ستاره تلویزیونی و کاربر تیکتاک است که قول بازگرداندن فرصت به ایالت را از طریق اخراج برخی مهاجران، ارائه مزایای جدید به والدین جوان و پایان حمایت آلمان از اوکراین داده است.
موفقیت AfD و دیه لینکه در آلمان نشان میدهد که رأیدهندگان جوان چقدر سریع حاضرند علیه احزاب سیاسی که تغییرات سریع را وعده داده بودند اما محقق نشدند، موضع بگیرند، گفت آقای هورلمن از مدرسه هرتیه. تنها پنج سال پیش، جوانان آلمانی در یک انتخابات ملی به احزاب میانهرو هجوم آوردند.
میانهروها اکنون به AfD و دیه لینکه باختهاند، که تغییرات رادیکال را از طریق کنار گذاشتن مدل حاکمیت مبتنی بر مصالحه که مدتها بر زندگی آلمان حاکم بوده، وعده دادهاند.
«آنها کاملاً آزادند که هر چیزی را وعده دهند»، گفت آقای هورلمن، «زیرا در حال حاضر در موقعیتی نیستند که بتوانند عمل کنند.»
احزاب جریان اصلی انگیزه کمی برای برآورده کردن خواستههای جوانان دارند، زیرا انجام این کار خطر دور کردن رأیدهندگان مسنتر را دارد که اکثریت ائتلافهای آنها را تشکیل میدهند، گفت تیم ولانداس، استاد دانشگاه آکسفورد که پیامدهای سیاسی سالمندی جمعیت را مطالعه میکند.
او افزود اگر چپ افراطی یا راست افراطی به قدرت برسند، احتمالاً با فشارهای مشابهی مواجه خواهند شد — زیرا آنها نیز باید برای ماندن در حکومت به نسلهای مسنتر appeal کنند.
چرخهای از این دست، گفت او، فقط فشار بر جوانان را برای آمدن به خیابانها افزایش خواهد داد. «وقتی بر سیاست تأثیر نمیگذارید، میتوانید اعتراض کنید. میتوانید بیگانه شوید و رأی دادن را متوقف کنید»، گفت. یا، او اضافه کرد، «میتوانید رادیکال شوید.»