وین، ۱۹ نوامبر (رویترز) - ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه در نشستی از هیئت حاکمه نهاد نظارتی هستهای سازمان ملل متحد، به صورت مشترک بر تهران فشار آوردند تا بازرسان را به سایتهای هستهای آن که سال گذشته توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شده بودند بازگرداند و تهران را به «مماطله» متهم کردند.
ایران از زمان حملات نظامی علیه این تأسیسات در ژوئن ۲۰۲۵، دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این سایتهای هستهای را مسدود کرده است.
در حالی که این حملات سه کارخانه غنیسازی اورانیوم ایران را که در آن زمان عملیاتی شناخته میشدند تخریب یا به شدت آسیب رساند، تهران هنوز توضیح نداده است که چه سرنوشتی برای ذخایر اورانیوم غنیشده بسیار بالای خود، شامل موادی نزدیک به درجه تسلیحاتی که همچنان نامشخص باقی ماندهاند، رقم خورده است.
«این موضوع باید مایه نگرانی تمام اعضای این هیئت باشد که آژانس به مدت یک سال و نیم پیوستگی دانش خود را درباره ذخایر قبلاً تأییدشده اورانیوم غنیشده ایران از دست داده است»، چهار قدرت غربی در بیانیهای مشترک به هیئت حاکمه ۳۵ عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کردند.
این هیئت در حال برگزاری نشست فصلی خود در این هفته است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به اعضا اطلاع داد که تنها بازرسیها در فصل گذشته در نیروگاه هستهای بوشهر که آسیب ندیده بود انجام شده است.
«مدیرکل بارها به وضوح اعلام کرده است که هیچ دلیل فنی کنونی وجود ندارد که مانع دسترسی آژانس به تأسیسات هستهای آسیبدیده شود و بازرسان از مدتی پیش آماده بازگشت بودهاند»، این چهار کشور افزودند.
«این وظیفه ایران است که این فرصت را غنیمت بشمارد، مسیر را تغییر دهد و به نگرانیهای دیرینه جامعه بینالمللی درباره برنامه هستهای خود رسیدگی کند»، آنها با اشاره به «راهبرد مماطله ایران» اضافه کردند.
آمریکا و اسرائیل از زمان کمپین ۱۲ روزه خود در سال گذشته حملات عمده جدیدی علیه سایتهای هستهای ایران انجام ندادهاند، اما ایالات متحده نه ماه است که در جنگ با ایران قرار دارد و گمانهزنیها درباره حملات جدید در حالی افزایش یافته است که مذاکرات برای یافتن راه حل دیپلماتیک به بنبست رسیده است.
ایران میگوید حملات آمریکا و اسرائیل عامل بنبست فعلی بر سر بازرسیها است.
«ریشههای عدم امکان اجرای عادی تضمینها در ایران، اقدامات تجاوزکارانه و تهدیدات مداوم برای حملات مجدد در بالاترین سطح سیاسی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران است»، ایران در بیانیهای که روز چهارشنبه برای کشورهای عضو ارسال شد اعلام کرد.
تهران همچنین به پیشنهاد فعلی آمریکا برای پرداخت پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار برای اطلاعات مربوط به برنامه هستهای ایران اشاره کرد.
«هیچ ... تضمین محکمی وجود ندارد که اطلاعات کسبشده (از طریق بازرسیها)، که آمریکا به عنوان عضو هیئت حاکمه ناگزیر از آن مطلع خواهد شد، برای حملات بیشتر مورد استفاده قرار نگیرد»، این بیانیه افزود.