ایران حملات بیشتری را به تانکرهای نفتی در تنگه هرمز انجام می‌دهد، اما اپراتورهای کشتیرانی همچنان از این آبراه عبور کرده و مقادیر قابل توجهی نفت را جابه‌جا می‌کنند.
تاکنون در این ماه، طبق داده‌های سازمان‌هایی که حوادث دریایی را رصد می‌کنند، ۲۶ کشتی مورد اصابت قرار گرفته‌اند که این دوره را به خطرناک‌ترین زمان برای کشتیرانی در طول جنگ با ایران تبدیل کرده است. روز چهارشنبه، یک کشتی کانتینری ۷۳۰ فوتی غریق شد پس از اینکه پرتابه‌ای به آن اصابت کرد.
تحت حفاظت ارتش ایالات متحده، تانکرها با تعداد بیشتری به تنگه بازمی‌گشتند. این امر کمک کرد تا صادرات نفت از خاورمیانه ماه گذشته به سطوح نزدیک به پیش از جنگ برسد.
اما در حالی که حملات تشدید شده ایران به تانکرها ظاهراً هدف معکوس کردن این جهش را دارد، داده‌های شرکت‌هایی که محموله‌های نفتی را ردیابی می‌کنند نشان می‌دهد که بهبود اخیر در صادرات از طریق تنگه همچنان پابرجاست.
سایت TankerTrackers.com اعلام کرد که میانگین عبور بیش از ۱۲ میلیون بشکه نفت خام در روز از این آبراه در این ماه ثبت شده است که کمی بالاتر از میانگین سپتامبر است. سمیر مدنی، یکی از بنیان‌گذاران TankerTrackers گفت: «صادرات همچنان در حال تقویت است.»
شرکت Kpler، یک شرکت دیگر تحلیل دریایی، اعلام کرد که نزدیک به ۱۰ میلیون بشکه نفت در روز در این ماه از تنگه عبور کرده است که نسبت به حدود ۱۱ میلیون بشکه در سپتامبر کاهش یافته است.
تانکرها معمولاً هنگام عبور از تنگه فرستنده‌های خود (Transponder) را خاموش می‌کنند، بنابراین ردیاب‌های کشتی حرکات کشتی‌ها را با انتظار برای روشن شدن مجدد فرستنده‌ها و همچنین استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و سایر اطلاعات کنار هم جمع می‌کنند. اعداد آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد و اغلب با کسب اطلاعات بیشتر، شمارش‌های اخیر خود را اصلاح و افزایش می‌دهند.
مجموع اعداد هر دو ردیاب برای تنگه همچنان بسیار پایین‌تر از ۱۷ میلیون بشکه در روز است که درست قبل از جنگ، که در اواخر فوریه آغاز شد، از آنجا عبور می‌کرد.
برخی تحلیلگران گفتند نشانه‌هایی وجود دارد که افزایش حملات ایران باعث شده برخی از اپراتورهای کشتیرانی در مورد عبور از تنگه تردید کنند.
دمیتریس مانیاتیاس، بنیان‌گذار شرکت Marisks که در زمینه مدیریت ریسک دریایی فعالیت می‌کند، گفت برخی از اپراتورهای کشتی که عازم این آبراه بودند، ظاهراً پس از آخرین حملات تصمیم گرفته‌اند از عبور منصرف شوند. او اظهار داشت: «آن‌ها نمی‌خواهند ریسک مورد اصابت قرار گرفتن را بپذیرند.»
تنگه تنها راه صادرات نفت از خاورمیانه نیست. کشورهای حوزه خلیج فارس مقدار نفتی را که از طریق خطوط لوله‌ای که از این آبراه دور می‌زنند صادر می‌کنند، به طور قابل توجهی افزایش داده‌اند. تاکنون در اکتبر، آن‌ها حدود پنج میلیون بشکه در روز از طریق این مسیرها صادر کرده‌اند، طبق گزارش TankerTrackers.
اگر جریان‌های عبوری از خطوط لوله و تنگه را با هم ترکیب کنیم، حدود ۱۷ میلیون بشکه نفت خام در روز در این ماه از خاورمیانه خارج شده است. پیش از جنگ، این منطقه بیش از ۱۹ میلیون بشکه در روز از تمام مسیرها صادر می‌کرد.
اما خطوط لوله نیز در برابر حملات آسیب‌پذیر هستند. ماه گذشته، عربستان سعودی مجبور شد خط لوله شرق-غرب خود را برای مدتی پس از آنکه یک شبه‌نظامی مورد حمایت ایران به آن حمله کرد، تعطیل کند.
از زمان شروع جنگ، ایران تلاش کرده است از قدرت خود بر کشتیرانی در تنگه به عنوان یک اهرم استراتژیک علیه ایالات متحده و اسرائیل استفاده کند. حملات ایران عملاً این آبراه را در ماه‌های اولیه جنگ بست، اما پس از آغاز عملیات حفاظت از تانکرها توسط ارتش آمریکا در ماه مه، تانکرها با تعداد بیشتری بازگشتند. در همان زمان، محاصره دریایی ایالات متحده از صادرات نفت ایران از طریق تنگه جلوگیری می‌کند.
در حالی که جریان‌های خروجی از خاورمیانه افزایش یافته است، نفت بسیار گران‌تر از دوران پیش از جنگ است. قیمت‌های بنزین و گازوئیل همچنان بالا باقی مانده و بر وضعیت مالی مصرف‌کنندگان و بسیاری از کسب‌وکارها فشار وارد می‌کند. هزینه حمل‌ونقل نفت در سراسر جهان به شدت افزایش یافته و بر هزینه‌های تحمیلی بر واردکنندگان افزوده است. پیش از جنگ، هزینه حمل یک بشکه نفت از خلیج فارس به شرق آسیا حدود ۳ دلار بود؛ اکنون این هزینه بیش از ۳۰ دلار است. روز چهارشنبه، نفت خام برنت، شاخص بین‌المللی نفت، با قیمتی نزدیک به ۱۰۶ دلار در هر بشکه معامله شد.
قیمت‌های نفت تنها در صورتی به سطوح پیش از جنگ بازخواهد گشت که توافق صلح پایدار میان ایالات متحده و ایران حاصل شود. و برخی تحلیلگران گفتند ایران حتی ممکن است حملات خود به تانکرها را بیشتر کند.
«آیا آن‌ها حملات را بیشتر خواهند کرد؟ من انتظار دارم چنین اتفاقی بیفتد»، نائوم رایدان، عضو ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه گفت.
افزایش تعداد حملات به تانکرها در این ماه، سؤالاتی را درباره اثربخشی عملیات حفاظتی ارتش ایالات متحده مطرح می‌کند. ایران از پهپادها و موشک‌ها برای هدف قرار دادن کشتی‌ها استفاده می‌کند. ایالات متحده تانکرها را از طریق تنگه هدایت می‌کند و سعی می‌کند سلاح‌های ایرانی را رهگیری کند.
در پاسخ به این پرسش که آیا حملات نشان‌دهنده ناتوانی ایالات متحده در محافظت از برخی تانکرها است، کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی (Centcom)، شاخه‌ای از ارتش که مسئولیت عملیات حفاظت از تانکرها را بر عهده دارد، گفت: «فرماندهی مرکزی همچنان هوشیار و حاضر است و به همکاری با شرکای منطقه‌ای و صنعت کشتیرانی برای محافظت از کشتی‌های تجاری ادامه می‌دهد.»
کاپیتان هاوکینز گفت که در چند ماه گذشته با حمایت ارتش ایالات متحده، ۱.۲۵ میلیارد بشکه نفت از تنگه حمل شده است و روز دوشنبه ۱۹ میلیون بشکه از آن عبور کرده است.
او افزود: «عبور و مرور از تنگه هرمز علی‌رغم تجاوز بی‌دلیل ایران ادامه دارد.»
در روزهای اخیر، درگیری میان عربستان سعودی و حوثی‌ها، یک گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در یمن، شدت گرفته است. روز سه‌شنبه، حوثی‌ها به ساختمانی متعلق به غول انرژی دولتی عربستان، آرامکو، حمله کردند. در آخر هفته گذشته، آن‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض حمله کردند که دست کم ۱۳ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ نفر زخمی شدند.
حوثی‌ها بخش‌هایی از یمن را در اختیار دارند که می‌توانند از آن‌ها برای تهدید تانکرهای نفتی در دریای سرخ که نفت را از خط لوله شرق-غرب در ساحل غربی عربستان سعودی بارگیری می‌کنند، استفاده کنند.
اما با وجود این اختلالات، عربستان سعودی مقدار قابل توجهی نفت صادر کرده است. طبق گزارش TankerTrackers، این کشور تاکنون در این ماه ۷.۷ میلیون بشکه نفت در روز صادر کرده است که نزدیک به سه میلیون بشکه از آن در ساحل غربی بارگیری شده است.
جنی گراس از لندن در تهیه این گزارش مشارکت داشت.