در اسکاتلند، دانشمندان ناسا در جست‌وجوی سرنخ‌هایی از گذشته مریخ

تابستان امسال، دانشمندان ناسا به ارتفاعات اسکاتلند رفتند تا پیگیری‌ای بر اعلام سال گذشته درباره نشانه‌های زیستی احتمالی در مریخ انجام دهند و برای پژوهش‌های آینده آماده شوند. سنگ‌ها و صخره‌های سازند استوئر در اسکاتلند ترکیبی را عرضه می‌کنند که یافتنش روی زمین دشوار است: نه تنها در محیط‌هایی قابل مقایسه با دریاچه‌ها و رودهای باستانی مریخ شکل گرفته‌اند، بلکه نشانه‌هایی از حیات میکروبی مربوط به ۱٫۲ میلیارد سال پیش، پیش از پیدایش گیاهان خشکی، را نیز در خود دارند. این همپوشانی برای دانشمندانی که می‌کوشند داده‌های کاوشگر ناسا از سیاره سرخ را تفسیر کنند، ایده‌آل است.

هرچند مریخ امروز خشک است، چشم‌انداز آن نیز همچون سیاره ما، بر اثر تاریخ باستانی جریان آب شکل گرفته است. هر دو جهان پهنه‌های لایه‌لایه‌ای از سنگ‌های گلی و سیلتی غنی از کانی‌های رسی دارند. آموختن اینکه نشانه‌های حیات باستانی چگونه در سنگ‌های زمین مانند این صخره‌های اسکاتلندی پدیدار می‌شوند، می‌تواند به ما در درک داستان قابلیت سکونت و احتمال حفظ و شناسایی نشانه‌های زیستی در مریخ کمک کند.

تیم میدانی ابزارهای گودارد ناسا، مستقر در مرکز پرواز فضایی گودارد این سازمان در گرینبلت مریلند، با حمل ابزارهای علمی بر پشت، سواحل و صخره‌های منطقه کلاکتول را پیمودند. زمان صعودها طوری تنظیم شد که میان جزر و مدهای بلند به محل‌های بررسی دسترسی پیدا کنند و در حالی که شیب‌ها خشک بودند، سالم بازگردند؛ کاری که در اقلیم مرطوب ارتفاعات اسکاتلند همیشه آسان نیست. دانشمندان با ابزارهای دستی ترکیب معدنی و شیمیایی را در همان محل بررسی کردند، محیط اطراف را برای یافتن سرنخ‌هایی درباره شرایط محیطی جست‌وجو کردند و نمونه‌هایی را برای تحلیل بیشتر شناسایی و جمع‌آوری کردند.

با بازگشت سالم نمونه‌ها به خانه، داستان همچنان ادامه می‌یابد. این پژوهش با پرسش‌هایی الهام گرفته شد که هنگام یافتن لکه‌های کاهشی توسط کاوشگر استقامت در دهانه جزرو مریخ مطرح شد؛ نشانه‌هایی آشکار از یک واکنش شیمیایی که می‌تواند به حیات میکروبی باستانی اشاره کند. کار این تیم آماده است تا به پر کردن شکاف‌های دانش ما درباره ثبت زمین‌شناسی زمین نیز کمک کند. در آزمایشگاه‌هایی در سراسر ایالات متحده و فراتر از آن، با دسترسی به ابزارهای پیشرفته‌ای که نمی‌توان آن‌ها را به میدان برد، اتحادی میان‌رشته‌ای از دانشمندان خود را برای تحلیل عمیق‌تر ردپاهای شیمیایی و معدنی حیات باستانی به‌جامانده در سنگ‌های استوئر آماده می‌کنند. کارهای پیگیری‌کننده طوری طراحی شده‌اند که درک ما از داده‌های مریخ را پیش ببرند، به تیم‌های مأموریت در برنامه‌ریزی بررسی‌های جدید کاوشگر کمک کنند و جامعه علمی را برای تحلیل احتمالی نمونه‌های مریخی در آینده آماده سازند.

این سفر با رهبری تیم میدانی ابزارهای گودارد و با همکاری مرکز فضایی جانسون ناسا در هیوستون، دانشگاه گلاسگو، دانشگاه مریلند، دانشگاه پردیو، دانشگاه استونی بروک و دانشگاه کمبریج انجام شد. تیم میدانی ابزارهای گودارد در مطالعه محیط‌های حدی زمین برای درک چشم‌اندازهای مشابه در دیگر جهان‌ها تخصص دارد که به آن پژوهش آنالوگ سیاره‌ای نیز گفته می‌شود.

نوشته کائلا بری

مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا، گرینبلت، مریلند