به مدت دو هفته، مسئله پذیرش درخواستهای عربستان سعودی و صدور دستور به ارتش ایالات متحده برای حمله به مواضع تحت کنترل حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را به شدت درگیر کرده است.
تصمیم به پیشبرد این اقدام میتواند جبهه دیگری را در جنگ علیه ایران بگشاید؛ جنگی که آقای ترامپ آن را آغاز کرد اما با گسترش تکانههای اقتصادیاش در سراسر جهان، نتوانسته است به آن پایان دهد.
رئیسجمهور آمریکا هفتهها بر سر درخواستهای عربستان برای کمک در نبرد با حوثیها مردد بود؛ گروهی که با بهرهبرداری از بیثباتی در خاورمیانه، تابستان امسال جنگ خود را با این پادشاهی از سر گرفتند.
اما به گفته مقامات دولت، اوضاع روز پنجشنبه به اوج خود رسید: شاهزاده محمد بن سلمان، حاکم دو فاکتو (دوفاکتو) عربستان سعودی و متحد کلیدی در جنگ با ایران، با رئیسجمهور تماس گرفت تا بار دیگر از او تقاضا کند برای جلوگیری از پیشروی سریع این گروه مداخله کند.
آقای ترامپ تنها یک روز قبل با مشاورانش دیدار کرده و به آنها گفته بود که موافق این حملات نیست. با این حال، او پس از گفتوگو با ولیعهد عربستان تغییر موضع داد و به پنتاگون دستور داد برای انجام حملات هوایی علیه حوثیها آماده شود.
اما به گفته مقامات دولتی، تا ظهر یکشنبه به نظر میرسید که رئیسجمهور بار دیگر تصمیم خود را تغییر داده است. بدین ترتیب، دستکم در حال حاضر هیچ حمله هوایی از سوی آمریکا علیه حوثیها انجام نخواهد شد. این مقامات به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند زیرا مجاز به بحث درباره برنامهریزیهای نظامی نبودند.
دفتر مطبوعاتی کاخ سفید از اظهار نظر رسمی درباره مشورتها و تصمیمگیریهای آقای ترامپ خودداری کرد. یک مقام ارشد دولت تنها به این نکته بسنده کرد که «ایالات متحده دارای یک توافق دفاعی با عربستان سعودی است و ما همواره از متحدان خود دفاع خواهیم کرد.»
به گفته یک مقام ارشد دولت، اکثر اعضای حلقه نزدیکان رئیسجمهور، بهویژه با توجه به فشارهای مضاعف فعلی بر دوش ارتش ایالات متحده در جنگ با ایران، یا به شدت نسبت به ورود به نبرد عربستان با حوثیها بدبین بودند یا به صراحت با آن مخالفت میکردند.
به گفته دو منبع آگاه از این عملیات، تصمیم آقای ترامپ مبنی بر عقبنشینی یا دستکم تعویق حمله به اهداف حوثیها در شرایطی اتخاذ شد که فرماندهان فهرست اهداف را تصویب کرده بودند، نیروها در حال بارگیری بمبها روی جنگندههای آمریکایی بودند و موج حملات در آستانه آغاز قرار داشت.
به گزارش تری یینگست، خبرنگار فاکس نیوز، رئیسجمهور صبح یکشنبه در یک تماس تلفنی به او گفته است که در خصوص گامهای بعدی در جنگ گستردهتر با ایران در «وضعیت تصمیمگیری» قرار دارد. آقای یینگست گزارش داد که رئیسجمهور درباره موضوع حوثیها اظهار داشت ایالات متحده در ارتباط مداوم با این گروه است و اشاره کرد که حوثیها تاکنون پذیرفتهاند که با ایالات متحده وارد جنگ نشوند.
این نوسانات در تصمیمگیری، بیانگر تنگنایی است که رئیسجمهور اکنون در آن گرفتار شده است: سخن او مبنی بر اینکه حوثیها از حمله به کشتیهای آمریکایی خودداری کردهاند درست است، اما آنها به حمله علیه عربستان سعودی روی آوردهاند که این امر ترامپ را با یک دوراهی مواجه کرده است.
برخی از مقامات نظامی ایالات متحده استدلال کردهاند که واشینگتن در جنگ با ایران به کمک ریاض نیاز دارد، و مقامات سعودی نیز نشان دادهاند که در صورت عدم همکاری آمریکا مایلند از ابزارهای فشار خود استفاده کنند. به عنوان نمونه، در ماه مه، عربستان سعودی با منع استفاده ایالات متحده از حریم هوایی و پایگاههای هوایی آمریکا در این کشور، طرح دولت ترامپ برای اسکورت نفتکشهای تجاری از طریق تنگه هرمز توسط ارتش آمریکا را عملاً متوقف ساخت.
به گفته مقامات، در صورتی که ایالات متحده به نبرد عربستان بپیوندد، این اقدام میتواند همزمان با عملیات زمینی جدید برنامهریزیشده توسط نیروهای دولتی یمن باشد؛ با این حال، کارآمدی این نیروها در برابر حوثیها پیش از این مورد تردید جدی قرار گرفته است.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ با دولت مستقر در یمن که در سطح بینالمللی به رسمیت شناخته شده و از سوی عربستان حمایت میشود، در حال جنگ بودهاند. این درگیریها پس از برقراری آتشبس در سال ۲۰۲۲ فروکش کرد، اما این گروه در تابستان جاری با اعلام محاصره دریایی علیه خطوط کشتیرانی عربستان در دریای سرخ و حمله به شناورهای سعودی، وارد دامنه وسیعتری از جنگ در خاورمیانه شد.
در بحبوحه این درگیریها، حوثیها مناطق حیاتی نزدیک به تنگه بابالمندب — یکی از گلوگاههای اصلی در امتداد دریای سرخ — را تصرف کردند و بازارهای جهانی انرژی را که پیش از این از پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران متأثر بود، در معرض تهدید و بیثباتی بیشتر قرار دادند.
دیپلماتها و فرماندهان فعلی و پیشین ایالات متحده که در خاورمیانه خدمت کردهاند، ابراز تردید کردند که یک کارزار بمباران محدود از سوی آمریکا بتواند حوثیها را وادار به مذاکره و عقبنشینی از مطالبات سرسختانه خود کند؛ بهویژه آنکه این گروه سال گذشته در برابر نزدیک به هشت هفته بمباران هوایی ایالات متحده تاب آورد.
این مقامات همچنین نسبت به اثربخشی حمایت از نیروهای نامنسجم یمنی که در هفتههای اخیر با نخستین مواجهه جدی با حوثیها از هم پاشیدند، ابراز تردید کردند.
گرگوری جانسن، پژوهشگر غیرمقیم در اندیشکده کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در واشینگتن، درباره نیروی زمینی یمن که قرار است مورد پشتیبانی کارزار هوایی قرار گیرد، گفت: «ائتلاف ضدحوثی در واقع ملغمهای ناهمگون از تمام نیروهای پراکنده و باقیمانده در یمن است که خارج از ساختار حوثیها هستند. این گروههای ناهمگون اهدافی بسیار متفاوت و در برخی موارد کاملاً متضاد برای آینده یمن دارند؛ بنابراین وقت خود را بیش از آنکه صرف مبارزه با حوثیها کنند، صرف درگیری با یکدیگر میکنند.»
در بهار ۲۰۲۵، ارتش ایالات متحده برای برقراری مجدد آزادی دریانوردی در دریای سرخ و پایان دادن به حملات حوثیها علیه کشتیهای تجاری و ناوهای نیروی دریایی آمریکا، بیش از ۵۰ روز مواضع حوثیها را بمباران کرد.
در جریان آن کارزار، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بیش از ۱۰۰۰ هدف از جمله سامانههای راداری، پدافند هوایی، پایگاههای موشکهای بالستیک، مناطق پرتاب پهپاد و یک مرکز تولید پهپاد در نزدیکی صنعا، پایتخت یمن، را هدف قرار داد.
حوثیها دست به مقابله به مثل زدند و چندین پهپاد آمریکایی را سرنگون کردند، و به شلیک به سوی ناوهای جنگی در دریای سرخ، از جمله یک ناو هواپیمابر آمریکایی، ادامه دادند.
حملات آمریکا تنها در ماه نخست حدود ۱ میلیارد دلار تسلیحات و مهمات مصرف کرد. در طول آن عملیات، دو فروند جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت (F/A-18 Super Hornet) به ارزش ۶۷ میلیون دلار که مأمور انجام حملات علیه حوثیها بودند، به طور تصادفی از روی ناو هواپیمابر پرچمدار آمریکا به داخل دریا سقوط کردند.
کمتر از دو ماه پس از آغاز آن کارزار، آقای ترامپ به طور ناگهانی برقراری آتشبس با حوثیها را اعلام کرد و مدعی شد: «آنها به ما قول دادند که دیگر به سوی کشتیها شلیک نخواهند کرد و ما به آن احترام میگذاریم.»
حوثیها شلیک به سوی کشتیهای آمریکایی را متوقف کردند. با این حال، به گفته یک مقام، در صورت آغاز مجدد حملات هوایی ایالات متحده، این وضعیت احتمالاً تغییر خواهد کرد. این مقام همچنین هشدار داد با توجه به اینکه تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ علیه ایران همچنان بیثبات است، جهان ممکن است به زودی با اختلالات بیشتری در مسیرهای ترانزیت نفت و گاز در بابالمندب مواجه شود.
حوثیها از زمان آتشبس سال گذشته، بخش عمدهای از توانمندیهای خود را بازسازی کردهاند و حتی برای توسعه و طراحی انواع جدیدی از موشکها از هوش مصنوعی بهره میبرند.
مقامات فعلی و سابق تأکید کردند که شکست دادن حوثها حتی با وجود حمایت ارتش ایالات متحده از سعودیها کار دشواری خواهد بود.