بنا به گزارش بلومبرگ در روز یکشنبه، مقام عالی هستهای ایران روز دوشنبه پس از فشار دولت ترامپ از شرکت در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین محروم شد؛ خبری که به نقل از یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، منتشر گردید.
به گفته این مقام، محمد اسلامی، معاون رئیسجمهور ایران در امور هستهای و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، قرار بود پیش از آنکه اتریش از صدور مجوز ورود برای او خودداری کند، در نشست ناظر هستهای سازمان ملل سخنرانی نماید.
خبرگزاری مهر ایران روز شنبه گزارش داد که اسلامی برای شرکت در کنفرانس از تهران خارج شده است.
سخنگوی دولت اتریش سؤالات مربوط به این موضوع را به وزارت خارجه ارجاع داد که پاسخی به درخواست نظر بلومبرگ نداد.
به گفته مقام آمریکایی، تصمیم اتریش پس از فشار آمریکا برای رد کردن معافیت تحریمی درخواستی سازمان ملل برای اسلامی اتخاذ شد؛ معافیتی که به او اجازه ورود به کشور را میداد.
نماینده سطح پایینتر ایران ممکن است همچنان در ادامه هفته در کنفرانس سخنرانی کند، اما حذف اسلامی مانع از آن میشود که یکی از ارشدترین مقامات هستهای تهران در ابتدای این گردهمایی سالانه صحبت کند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعتراف کرد بیش از یک سال است نسبت به برنامه هستهای ایران «کور» است
این اختلاف تنها چند روز پس از آن رخ داد که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت این نهاد حداقل از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون در قبال برنامه هستهای ایران «کاملاً کور» بوده است. او همچنین گزارش داد که تصاویر ماهوارهای فعالیتهای ساختمانی در «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) را شناسایی کردهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز بارها به ایران درباره بازسازی زیرساختهای حساس هستهای هشدار داده است. هفته گذشته، او به فعالیتها در کوه کلنگ اشاره کرد و به تهران درباره تلاشها برای بازسازی در آنجا هشدار داد.
انتظار میرود کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، از کنفرانس وین برای ارسال هشداری مستقیم به تهران استفاده کند؛ طبق گزیدهای از سخنان آمادهشده او که توسط یک مقام دولت ترامپ در اختیار بلومبرگ قرار گرفت.
بر اساس این گزیدهها، رایت قرار است بگوید: «ایران باید به طور کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند، به تعهدات نظارتی خود عمل نماید و دسترسی لازم برای انجام وظایف آژانس را فراهم آورد.»
فشار واشنگتن پس از قطعنامه هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی صورت میگیرد که ایران را به دلیل نقض تعهدات عدم اشاعه به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرده بود.
رایت بر مأموریت اصلی آژانس یعنی نظارت و فناوری هستهای صلحآمیز تأکید خواهد کرد
همچنین انتظار میرود رایت بر آنچه مأموریت اصلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی مینامد، شامل نظارت هستهای، امنیت و ترویج فناوری هستهای صلحآمیز، تأکید ورزد.
در بیانیهای که بلومبرگ آن را دیده است، آمده: «ما از آژانس میخواهیم کارایی عملیاتی را اولویت دهد، برنامههای زائد را حذف کند و اطمینان حاصل نماید که تمام کمکهای مالی کشورهای عضو برای حفظ وعده بنیادینی که نظام عدم اشاعه هستهای بر آن استوار است، استفاده میشود.»
«آژانسی منظم که بر مأموریت فنی اصلی خود تمرکز داشته باشد، به نفع همه کشورهای عضو خواهد بود.»
انتظار میرود رایت واشنگتن را متعهد به هر دو امر توسعه انرژی هستهای و حفظ استانداردهای سختگیرانه عدم اشاعه معرفی کند.
رایت قرار است بگوید: «در حالی که آمریکا دوران جدیدی از انرژی هستهای را در داخل کشور و سراسر جهان رهبری میکند، ما اثبات خواهیم کرد که رشد سریع و استانداردهای بیقید و شرط دست در دست هم حرکت میکنند.»
«رهبری هستهای آمریکا به معنای فناوری آمریکایی پشتیبانیشده توسط بالاترین استانداردهای ایمنی، امنیت و عدم اشاعه در جهان است که ضمن حفاظت از منافع ملی ما، رقابتپذیری شرکتهایمان را تقویت کرده و اعتماد شرکایمان را جلب میکند.»