ایران دولتهای ایالات متحده و اسرائیل را به پوشاندن حملات نظامی علیه تأسیسات هستهای خود زیر سایه اختیارات قانونی بازرسان نهاد نظارتی هستهای سازمان ملل متهم کرد.
انتظار میرود هیئت مدیره ۳۵ عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه درباره قطعنامه پیشنهادی آمریکا بحث کند که بر اساس آن جمهوری اسلامی به دلیل عدم شفافیت در فعالیتهای اتمی خود به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داده خواهد شد.
در یادداشت دیپلماتیکی که در طول شب توزیع شد، ایران به کشورهای غربی هشدار داد که از تبدیل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ابزاری برای جنگ خودداری کنند. نماینده تهران به سوابقی اشاره کرد که در ژوئن ۲۰۲۵ ثبت شد؛ زمانی که اسرائیل یک روز پس از آنکه این سازمان عدم رعایت تعهدات هستهای ایران را اعلام کرد، حملات خود را آغاز نمود.
«تجاوزات رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران تنها چند ساعت پس از تصویب این قطعنامه، اثباتی محکم بر دستور کار پنهان حامیان آن است»، نماینده ایران در آژانس در سند ۱۱ صفحهای خود نوشت و از دیپلماتها خواست تا «حملات غیرقانونی» را محکوم کنند.
هیئت مدیره ممکن است همین بعدازظهر درباره قطعنامه آمریکا رأی دهد؛ قطعنامهای که از ایران میخواهد «فوراً عدم رعایت تعهدات خود را جبران کند» و اجازه بازرسیهایی را بدهد که «عدم انحراف مواد هستهای» را تضمین نمایند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد که ایالات متحده در حال بررسی حملات جدید علیه تأسیسات عمیقاً دفنشده است که مظنون به میزبانی فعالیتهای هستهای هستند. او مدتهاست مدعی شده است که انگیزه پشت ورود به جنگ با ایران در اواخر فوریه، جلوگیری از ساخت سلاح هستهای توسط این کشور بوده است.
«ما ممکن است به زودی کوه پیکاکس را هدف قرار دهیم»، ترامپ در ۴ سپتامبر به خبرنگاران گفت؛ اشارهای به سایت کوهستانی بسیار مستحکم واقع در جنوب اصلیترین مرکز غنیسازی اورانیوم ایران در نطنز. «ما همه کسانی را که در پیکاکس حرکت میکنند میشناسیم»، ترامپ افزود. «اگر چیزی بد پیش برود، ما به آنها حمله خواهیم کرد.»
علاوه بر قطعنامهای که منجر به جنگ ۱۲ روزه در ژوئن ۲۰۲۵ شد، درگیری کنونی نیز یک روز پس از گزارش آژانس مبنی بر مشاهده فعالیتهای مجدد در نزدیکی سایتهای بمبارانشده آغاز گردید.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی به طور فزایندهای از ممانعت ایران در انجام کار بازرسان خود ناراضی است.
«هیچ تعاملی وجود ندارد، هیچ اطلاعاتی ارائه نمیشود و به ما گفته شده است که تا زمان دستیابی به توافقی در مذاکرات سیاسی گستردهتر، همکاری نخواهند کرد»، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه اظهار داشت.
ایران در یادداشت توزیعشده خود در روز سهشنبه اعلام کرد که نگرانیهای گروسی درباره انتشار تسلیحات هستهای در میان «آسیب دیدن صلح و امنیت بینالمللی و منطقهای ناشی از جنگ»، «بیربط» است.
«تغییرات چشمگیر شرایط ناشی از خصومتهای نظامی، جنبههای متعددی از اجرای تضمینها، از جمله نحوه انجام فعالیتهای راستیآزمایی را تحت تأثیر قرار داده است»، ایران نوشت. «در صورت پایان یافتن شرایط جنگی، زمینه برای فعالیتهای راستیآزمایی تضمینهای آژانس فراهم خواهد شد.»