بر اساس تحقیقات مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، بخش فضایی تجاری چین با سرعتی «خیرهکننده» در حال رشد است و پیامدهای امنیتی آن باید ایالات متحده را نگران کند.
گزارش این اندیشکده میگوید که صنعت فضایی تجاری چین از زمان گشایش به روی سرمایهگذاری خصوصی در سال ۲۰۱۴، به شدت رشد کرده است، به طوری که تعداد شرکتهای فعال در فعالیتهای فضایی، مانند خدمات پرتاب و ارتباطات ماهوارهای، از چند ده به ۶۰۰ شرکت افزایش یافته است.
شهرهای تولید هوافضا در سراسر کشور در حال ساخت هستند و تعداد مکانها و تأسیسات برای پرتاب موشکهای حامل ماهواره نیز در حال افزایش است. حداقل ۱۰ شرکت نوپا به عنوان رقیب موشکهای دولتی لانگ مارچ (Long March) که قبلاً انحصار حمل ماهوارههای چینی به فضا را داشتند، ظهور کردهاند.
در حالی که بسیاری از شرکتهای ذکر شده در گزارش ظاهراً تجاری هستند، بسیاری از آنها از نزدیک با دولت چین همکاری میکنند و به ایجاد اکوسیستمهای فضایی کمک میکنند که به نفع ارتش آزادیبخش خلق است.
کاری بینگن (Kari Bingen)، مقام سابق پنتاگون که رهبری این گزارش را بر عهده داشت، گفت: «ایالات متحده بر تهدیدات فضایی ارتش آزادیبخش خلق و برنامههای قمری تمرکز دارد. ما به توسعههای فضایی تجاری چین که با سرعت و مقیاس خیرهکنندهای در حال حرکت هستند، توجه نمیکنیم.»
بر اساس این تحقیق، دو شرکت – گووانگ (Guowang) و هزاران بادبان (Thousand Sails) – هر کدام قصد دارند بیش از ۱۰,۰۰۰ ماهواره را در فضا مستقر کنند که آنها را در رقابت مستقیم با صورت فلکی استارلینک (Starlink) اسپیسایکس (SpaceX) قرار میدهد. این امر در حالی است که چین در حال تلاش برای ساخت شبکههای پهنباند در مدار پایین زمین با کاربردهای دوگانه غیرنظامی و نظامی است.
این کشور همچنین در حال ایجاد «گیگافکتوریهای» عظیم خودکار برای ساخت ماهواره است و ظرفیت تخمینی تولید ۴,۱۰۰ تا ۵,۰۰۰ ماهواره در سال را دارد، در مقایسه با نرخ سالانه ۵۰۰ ماهواره سه سال پیش.
بینگن گفت: «پکن در حال پرورش یک اکوسیستم فضایی تجاری قوی است، شرکتهای نوپا را حمایت میکند، سرمایهگذاران را جذب میکند و در مقیاس صنعتیسازی میکند که هم به نفع اقتصاد و هم به نفع ارتش آن خواهد بود.»
این گزارش میگوید که چین از همان الگوی صنعتی که برای تسلط بر صنایع دیگر مانند خودروهای الکتریکی استفاده کرد، بهره میبرد و از دستورالعملهای مرکزی، رقابت محلی، یارانههای صنعتی و آزادسازی انتخابی بازار برای ترویج نوآوری و افزایش سهم خود در بازار جهانی استفاده میکند.
این گزارش میافزاید: «خطرات فراتر از موشکها و ماهوارهها است. سیستمهای فضایی تجاری به طور فزایندهای بخشی از زیرساختی میشوند که ارتباطات جهانی، دسترسی به اطلاعات، فعالیتهای اقتصادی و قدرت ملی را پشتیبانی میکند. کشورهایی که این اکوسیستم را شکل میدهند، محیط استراتژیک جهانی گستردهتر را نیز شکل خواهند داد.»
فایننشال تایمز پیشتر گزارش داده بود که گروههای ماهوارهای چینی در طول درگیری ایران، به ایران برای هدف قرار دادن داراییهای نظامی آمریکا در خاورمیانه کمک کرده و تصاویر ماهوارهای را در اختیار شورشیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن قرار دادهاند.
CSIS اعلام کرد که شرکتهای چینی در حال ادغام خدمات فضایی در طرح «کمربند و جاده» چین هستند و یک «جاده ابریشم فضایی» جدید ایجاد میکنند که ارتباطات ماهوارهای، سنجش از دور و خدمات ناوبری را با تأمین مالی، آموزش و پشتیبانی عملیاتی ترکیب میکند.
هزاران بادبان (Thousand Sails) با برزیل و مالزی برای گسترش پهنباند روستایی قرارداد امضا کرده و در حال مذاکره با بیش از ۳۰ کشور، به ویژه در مناطقی است که استارلینک (Starlink) «دچار مشکل شده است». این گزارش میگوید که گلکسی اسپیس (Galaxy Space)، یک تولیدکننده ماهواره، یک مرکز منطقهای در تایلند ایجاد کرده و با بیش از ۱۰ کشور قرارداد بسته است.
«با ادغام شبکههای ماهوارهای چینی در اکوسیستمهای دیجیتال کشورهای شریک، پکن در حال پایهگذاری یک معماری اینترنتی موازی است که به طور فزایندهای خارج از پلتفرمها، استانداردها و نفوذ غربی عمل میکند.»
این گزارش خاطرنشان کرد که در حالی که چین پیشرفتهای بزرگی داشته است، پرتاب فضایی تجاری یکی از معدود بخشهایی است که در آن «به شدت از ایالات متحده عقب است».
اما CSIS اشاره کرد که به محض اینکه گروههای چینی بتوانند پرتابهای متوسط و سنگین قابل مقایسه با موشک فالکون ۹ (Falcon 9) قابل استفاده مجدد اسپیسایکس (SpaceX) را انجام دهند، احتمالاً «میتوانند از پایگاه تولیدی و مزایای هزینه کشور برای افزایش سریع مقیاس و سرعت پرتاب بهره ببرند» که میتواند رقابتپذیری جهانی ایالات متحده را تضعیف کند.
بینگن گفت که ایالات متحده باید به دقت نحوه توسعه مدل فضایی تجاری چین را زیر نظر داشته باشد. «آیا جاهطلبیهای فضایی تجاری چین مسیر رونق خودروهای الکتریکی آن را دنبال خواهد کرد – در ابتدا پرفراز و نشیب، اما اکنون مسلط در بازار جهانی – یا رکود املاک و مستغلات آن در دهه ۲۰۰۰، که در آن در زیرساختهای عظیم سرمایهگذاری کرد و تنها شاهد خالی ماندن آنها بود؟»