دبی، امارات متحده عربی (آسوشیتدپرس) — ایالات متحده روز دوشنبه پس از اعلام کشته شدن یک نظامی آمریکایی دیگر، بار دیگر ایران را بمباران کرد و ایران نیز با حملاتی به متحدان آمریکا، کویت و بحرین، که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در آن قرار دارد، تلافی کرد.
حتی در حالی که آمریکا و ایران بار دیگر به جنگ تمامعیار نزدیکتر میشوند، کورسوهای امیدی در جبهه دیپلماتیک پدیدار شد؛ وزیر کشور ایران برای گفتگو به پاکستان، یک میانجی کلیدی در این درگیری، سفر کرد.
توافق موقت امضا شده در ماه گذشته که قرار بود به درگیریها پایان دهد، فروپاشیده است. کشتیرانی از طریق تنگه هرمز – یک مسیر حیاتی برای تأمین انرژی جهان – تا حد زیادی متوقف شده است. و با تشدید درگیریها، هر دو طرف زیرساختهای غیرنظامی را که میلیونها نفر به آن متکی هستند، هدف قرار دادهاند.
این تشدید تنشها در هفتههای اخیر قیمت نفت را افزایش داده است. نفت خام برنت معیار روز دوشنبه بالای ۸۶ دلار در هر بشکه معامله شد و قیمت بنزین معمولی در آمریکا به طور متوسط به ۴ دلار در هر گالن رسید که فشار بر بودجه آمریکاییها را پیش از انتخابات میاندورهای پاییز امسال حفظ میکند.
ارتش آمریکا اعلام کرد که نظامی این کشور روز شنبه در عراق در جریان «انفجار کنترل شده» یک پهپاد ایرانی سرنگون شده کشته شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی هشدار داد که «هر بار که ایران یک سرباز آمریکایی را بکشد، بهای آن کشتار را چندین برابر خواهد پرداخت!»
آمریکا نهمین شب حملات خود به ایران را آغاز کرد
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد که نهمین شب متوالی حملات هوایی این کشور، «مراکز فرماندهی نظامی ایران، سایتهای پدافند هوایی و نظارت ساحلی، قابلیتهای دریایی، سایتهای پرتاب موشک و پهپاد و شبکههای ارتباطی» را هدف قرار داده است. هفته گذشته، آمریکا پلها و یک برج را در یک بندر ایران هدف قرار داد.
خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که حملات آمریکا دستکم یک نفر را در اطراف تبریز، شهری در شمال غرب ایران در حدود ۵۲۰ کیلومتری (۳۲۵ مایلی) پایتخت، تهران، کشته است. گمان میرود تبریز میزبان پایگاههای موشکی زیرزمینی تحت مدیریت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باشد.
ایرنا گزارش داد که حملات آمریکا احتمالاً بندر امام خمینی در استان خوزستان، سیریک و جاسک در استان هرمزگان و کنارک و چابهار در استان سیستان و بلوچستان را نیز هدف قرار داده است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) دوشنبه شب اعلام کرد که یک کشتی دوم در تنگه هرمز، این بار در سواحل امارات متحده عربی، مورد حمله قرار گرفته است.
پیش از این، یک کشتی در تنگه هرمز پس از اصابت یک پرتابه در نزدیکی سواحل عمان، آتش گرفت. UKMTO اعلام کرد که خدمه کشتی را ترک کردهاند و کشتی ساعتها بعد همچنان در حال سوختن و سرگردان بود.
مسیر اطراف عمان مسیری بوده است که ارتش آمریکا کشتیها را به استفاده از آن برای جلوگیری از کنترل ایران تشویق کرده است. سپاه پاسداران بعداً ادعا کرد که تانکرهای نفتی را در تنگه هدف قرار داده است.
تهران همچنین کشورهای متحد آمریکا در سراسر خاورمیانه را هدف قرار داد.
کویت اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور به یک حمله موشکی ورودی شلیک کرده است. وزارت خارجه بحرین حملات پهپادی ایران به سیستمهای کنترل ترافیک هوایی این کشور را محکوم کرد و گفت که این حملات سفر غیرنظامیان را به خطر میاندازد.
تنگه هرمز همچنان کلید درگیری است
یک نقطه فشار جدید برای بازارهای انرژی جهان میتواند با اعلام تحریم دریایی عربستان سعودی توسط شورشیان حوثی یمن در روز دوشنبه پدیدار شود. حوثیها، که مورد حمایت ایران هستند، گفتند که در پاسخ به حمله هفته گذشته به فرودگاه بینالمللی صنعا که آن را به عربستان سعودی نسبت دادند، کشتیرانی بین دریای سرخ و خلیج عدن را مسدود خواهند کرد.
با مسدود شدن تنگه هرمز، عربستان سعودی برای انتقال میلیونها بشکه نفت به بازار، به خط لولهای به دریای سرخ متکی بوده است. حوثیها پیش از این توانایی خود را برای ایجاد اختلال در کشتیرانی در آنجا نشان داده بودند، زمانی که ماهها در طول جنگ اسرائیل و حماس در غزه، کشتیها را هدف قرار دادند و بیش از ۱۰۰ کشتی مورد حمله قرار گرفتند.
هیچ واکنش فوری از سوی عربستان سعودی وجود نداشت.
ترامپ تهدید کرده است که نیروگاهها و پلهای ایران را هدف قرار میدهد تا تهران را مجبور کند کنترل خود بر تنگه هرمز را که پیش از جنگ یک پنجم از ذخایر نفتی جهان از آنجا حمل میشد، کاهش دهد. حملات اخیر نشان میدهد که ارتش آمریکا در حال اجرای این طرح است.
آمریکا در هفته گذشته محاصره دریایی بنادر ایران را برای متوقف کردن محمولههای نفت خام این کشور دوباره اعمال کرد. ارتش میگوید از آن زمان هفت کشتی را تغییر مسیر داده و یک کشتی را از کار انداخته است.
کور سوی امیدی برای دیپلماسی
پاکستان در روزهای اخیر تلاشهای دیپلماتیک را برای احیای آتشبس موقت ماه گذشته که خواستار حل مسائل باقیمانده مربوط به جنگ ظرف ۶۰ روز بود، تشدید کرده است. این آتشبس پس از آنکه هر دو طرف حملات خود را به تأسیسات نظامی و سایر زیرساختهای یکدیگر از سر گرفتند، از بین رفت.
اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، روز دوشنبه برای دو روز گفتگو وارد اسلامآباد شد. محسن نقوی، همتای پاکستانی وی، گفت که نسبت به پیشرفت این گفتگوها خوشبین است. مومنی قرار است با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و دیگران دیدار کند.
روز یکشنبه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به خبرنگاران گفت که آمریکا همچنان آماده مذاکره با ایران است اما «این مذاکرات باید واقعی باشد.»
روبیو گفت: «اگر درِ دیپلماسی باز شود – اگر کسانی که میخواهند کاری سازنده برای ایران انجام دهند پیروز شوند و کنترل آن سیستم را به دست بگیرند، یا کنترل مذاکرات را به دست بگیرند – این یک تحول بسیار مثبت خواهد بود. متأسفانه امشب در آن وضعیت نیستیم.»
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه سابق ایران، در مقالهای که روز دوشنبه در فارین افرز (Foreign Affairs) منتشر شد، گفت که توافق موقت «هرگز نمیتوانست چنین ناهماهنگی را» بر سر تنگه هرمز تحمل کند.
ظریف نوشت: «همانطور که درگیری کنونی روشن میسازد، واشنگتن نمیتواند دولت ایران را از بین ببرد. تنها دیپلماسی، یک توافق صلح جدید، و یک چارچوب امنیتی جدید که توسط کشورهای منطقه و برای کشورهای منطقه ایجاد شود، به ایالات متحده اجازه خواهد داد تا توجه خود را به جای دیگری معطوف کند.»
با این حال، ظریف، که به انتخاب مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اصلاحطلب کشور کمک کرد، همچنین به حکومت دینی کشور هشدار داد که «اگر ایران مکرراً ترافیک دریایی را تهدید کند، میتواند بخش زیادی از جهان را علیه خود برانگیزد.»
مقامات ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند که دستکم ۵۰ نفر کشته و ۵۱۷ نفر در آخرین دور حملات آمریکا زخمی شدهاند. از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، ۱۷ نظامی آمریکایی کشته شدهاند.
ناصر کریمی در تهران، ایران، منیر احمد در اسلامآباد، و میشل ال. پرایس در واشنگتن، نویسندگان آسوشیتدپرس، در تهیه این گزارش مشارکت داشتند.